Terugblik op het afgelopen jaar.

Het einde van het jaar is ook altijd weer het moment van de lijstjes, terugblikken en jaaroverzichten. Het afgelopen jaar is voor mij niet onfortuinlijk geweest, behalve op het gebied van fortuin dan, het saldo op mijn bankrekening is niet miraculeus omhooggeschoten. Terugdenkend aan het goede voornemen dat ik maakte bij de jaarwisseling 2010-2011 en dat ik tijdens de jaarwisseling ’11-’12 ook ten uitvoer bracht, is het moeilijk om te bevatten hoeveel vorderingen ik heb gemaakt.

Eind januari, had ik mijn laatste echte pure diagnosegesprek bij het VUmc om daarna besproken te worden door het genderteam in het geheel. Op 9 februari kreeg ik dan ook dat verlossende telefoontje. Althans, ik moest er zelf achteraan bellen nadat ik niets hoorde in de week waarin mij dat oorspronkelijke telefoontje was beloofd. Gelukkig kreeg ik het antwoord waar ik op hoopte, daarmee viel er echt wel een last van mijn schouders. Ook al wist ik al een beetje wat de uitslag zou worden, mijn psychologe had al beloofd dat ze een positief advies zou geven aan het team en is in januari al mijn status in de administratie van het VUmc aangepast. Voortaan prijkte er een V op mijn ponskaart, dat tegenwoordig een velletje stickers is.

Nadat al vrienden en familie op de hoogte waren en ik ook al een aantal collega’s in vertrouwen had genomen was het tijd om een en ander aan de grote klok te hangen. Bread & Roses, ofwel Internationale Vrouwen dag, greep ik aan om dit blog te koppelen aan mijn facebookaccount. Het was 8 maar toen ik de link naar mijn open brief op facebook zette.  Daarmee zichtbaar voor alle collega’s, bekenden en oud-klasgenoten die ik daar al had verzameld. De reacties op het werk de dagen later waren bijzonder en mijn facebook werd overspoeld met reacties en vind-ik-leuks. Hiermee viel de grootste last ooit van mijn schouders. Ik hoefde niet meer geheimzinnig te doen of opmerkingen inslikken. Dat openlijk uit de kast komen was enorm bevrijdend.

Eind maart was het dan zover: ik had een afspraak bij de endocrinoloog, de hormoonarts. De uitslagen van mijn bloedwaarden waren in orde en er stond me niets in de weg om aan het eerste deel van de medicatie te gaan beginnen. Behalve nog één dingetje, als ik ooit nog kinderen zou willen verwekken dan moest ik daar nú zorg voor dragen. Het was best een dilemma, want ik ging die middag naar huis met twee doosjes medicatie die me bijna smeekten om geslikt te worden.

Maar ik heb gewacht en ervoor gekozen om toch sperma in te laten vriezen. Ik heb daar veel over nagedacht. Ik wil namelijk helemaal geen kinderen, maar die deur definitief dichtgooien kon ik voor mezelf ook nog niet. Dus in april zat ik dan in Masturbatorium 1 van het AMC. Een vreselijk kil kamertje wat ze hebben proberen op te leuken met een dimbare schemerlamp. Echt in de voorlichtingsfolder word nadruk gelegd op de dimbaarheid van die lamp. Dat er achter je een enorm raam bevind, weliswaar matglas, dat het licht van dat lampje volstrekt overbodig maakt, was voor het gemak niet genoemd.

Behalve het AMC heb ik mij in april ook vervoegd tot een privékliniek, huidtherapeuten zitten nu eenmaal vaak in privéklinieken. Daar ben ik begonnen met een proces dat iets meer bezoekjes dan de drie aan de fertiliteitskliniek vergt: permanente verwijdering van mijn baardhaar. Ik heb van die laserbehandelingen er al een aantal opzitten en ik heb er nog wel wat te gaan. Hoe het voelt? Met een laser wordt het pigment in je haarwortels verbrand, dat gebeurt in een flits en zo voelt het ook. Gelukkig duurt die behandeling slechts twintig minuten per keer. Onhandig was wel het moeten vermijden van de zon. Hoe groter het contrast tussen huid en haar, des te beter die laser zijn werk doet. Ik heb nogal wat factor 50 gesmeerd deze zomer.

Half april was het dan écht zover. Ik kon die pillen die me al een week of drie aanstaarden van onder mijn tv gaan innemen. De cyproteron-acetaat die ik sinds die dag ben gaan nemen onderdrukt het effect van testosteron op mijn lichaam en brein. Ik zou er minder emotioneler van worden (check!) mijn huid zou uitdrogen (check!) en nog wat andere effecten zouden merkbaar op gaan treden. Wat ik vooral merkte was een omgekeerde puberteit en vooral een hele fijne sereniteit in mijn hoofd. De woeste kolkende rivier van gedachten in mijn hoofd was verworden tot een kalm kabbelend beekje.

De zomer was druk. Ik kreeg de sleutels van mijn nieuwe appartement wat natuurlijk het nodige klussen vergde en ingericht moest worden. Daarvoor had ik wat vakantie opgenomen om lekker aan de gang te kunnen en door te werken. Na mijn klusvakantie ben ik op het werk begonnen met het gebruik van mijn nieuwe voornaam. Zo even een onderbreking maakt die omschakeling wat duiderlijker.

In die zomerperiode stonden er ook de nodige bezoeken aan medici op het programma. Eerst een drie-maanden-voortgangsgesprek met een psycholoog. In een uurtje heb ik kort mijn verhaal gedaan aan de inval psych van het genderteam en ik heb hem ervan weten te overtuigen dat nú het moment was om de volgende stap te gaan zetten: het beginnen met de tweede stap van de medicatie: vrouwelijke hormonen, oestrogeen. Dat is gelukt. Ook al moest ik wéér wachten op een bespreking van het genderteam voor het officiële groene licht. Maar ik liep naar buiten met afspraken bij de endocrinoloog en de KNO-arts in mijn agenda.

Dat onderzoek bij de KNO-arts was ik voor gewaarschuwd, het zou een zeer onprettig onderzoek zijn. Noodzakelijk wel, omdat ik mijn stem inmiddels behoorlijk aan het belasten ben met de logopedie technieken en oefeningen die ik doe, was het vooraf noodzakelijk om mijn stembanden te laten onderzoeken. Onderweg naar het ziekenhuis heb ik me behoorlijk zitten opvreten, ik vroeg me zelfs af of die mascara wel zo’n goed idee was geweest en of degene die ik ophad wel waterproof genoeg was. Uiteindelijk viel het wel mee. Prettig is anders, maar het horrorverhaal waar ik vanuit ging was het zeker niet. Ook al heb ik die dag nog best keelpijn gehad.

Met die logopedie ben ik inmiddels begonnen. Ik merk voortgang, al is het minimaal. Het is gewoon ontzettend moeilijk om je stem op een volstrekt andere manier te gaan gebruiken. Dat kost veel energie en concentratie. Het gaat me nu beter af dan een paar maanden terug, maar er zal nog heel veel oefening voor nodig zijn wil men me aan de telefoon niet meer als ‘meneer’ herkennen.

Op 10 Augustus was het zover: weer een afspraak bij de endocrinoloog. Deze keer met als doel het voorschrijven van oestrogenen. Nou heeft het wel wat voeten in de aarde gehad. Want ook deze keer ben ik niet gebeld door het VUmc met de uitslag van het overleg. Ik heb dus weer zelf moeten bellen en erom vragen. Maar alles was in kannen en kruiken, ik kreeg ‘groen licht’ en mocht verder. Het bezoekje aan de arts had weinig om het lijf, binnen twintig minuten stond ik buiten met een doosje pillen. Pillen die mijn leven ingrijpend zouden doen veranderen. Onwerkelijk idee is dat.

In de eerste weken dat ik die hormonen slikte heb ik de effecten gevoeld. Het heeft me een paar emotionele huilbuien opgeleverd. Toen ik daarover vertelde kreeg ik van een aantal vriendinnen een “Welkom bij de club!” Aan dat emotionele heb ik wel even moeten wennen. Maar ik ben er uiteindelijk heel blij mee. Ik heb nu meer contact met mijn emotionele zelf en dat voelt heel erg fijn. Ook op lichamelijk vlak hebben die pilletjes van zich laten voelen. Een paar weken lang heb ik gewoon pertinent niet op mijn buik kunnen slapen. Nu is het wat rustiger, maar die hypergevoelige tepels en borsten mis ik een beetje. Het geeft je een gevoel dat er wat gebeurd.

Oktober is voor mij een grote ommekeer geweest, in die maand is er wat gebeurd wat mijn zelfbeeld enorm heeft veranderd: ik ben op de foto gegaan. Als ik het zo zeg klinkt het als iets onbenulligs, eenvoudigs. Maar die foto die Chell’s View van me maakte heeft een enorme impact op me gehad. Het was de eerste keer dat ik écht mijzelf herkende op een foto en dat is een heel bijzonder gevoel. Inmiddels prijkt een ingelijste afdruk op het dressoir van mijn ouders, daar ben ik heel trots op.

Drie maanden nadat ik ben begonnen met de hormonen heb ik mijn unbirthday gevierd. Ik heb die dag stil gestaan bij het nieuwe begin in mijn leven. Het is ook de bedoeling dat ik die dag blijf vieren als een tweede verjaardag. Op die dag heb ik ook mijn unbirthday of wedergeboortekaartje verstuurd. Om zo aan de buitenwereld duidelijk te maken dat het nu echt zover is en ik die nieuwe start echt heb gemaakt. Op dat kaartje heb ik heel erg veel goede reacties gekregen, ontroerende wel en soms ook emotionele.

De laatste maanden van dit jaar is er veel aandacht voor transgenders geweest in de media. Regelmatig kreeg ik berichtjes en smsjes dat er die avond weer een tv-programma  zou zijn. Er is een hoop gesproken over alle media aandacht, ook door mij. Maar waar ik graag nog even de aandacht op vestig is de presentatie van Valentijn tijdens TEDx Amsterdam. In slechts een paar minuten spreekt ze over wat haar transitie voor haar heeft betekend, in haar verhaal zie ik veel herkenning.

Het jaar heb ik besloten met de drukke decemberperiode. Op het werk en dus ook in het dagelijks leven heb ik daarin nog wat drempels overwonnen. Ik ben zonder broek aan het werk gegaan en heb de dagen voor kerst op hakken doorgebracht op de werkvloer. Goed, ik was blij dat ik na sluitingstijd weer mijn gewone gympies weer aan kon, maar ik heb het gered zonder al te veel ongemak. Het is een ommekeer die ik vooraf niet had verwacht. Echt, in januari had ik niet durven dromen dat ik tegen de kerst aan het werk zou zijn in een little black dress.

2012 is voor mij een goed jaar geweest, ik kijk er met plezier op terug. In mijn transitie heb ik enorme stappen vooruit gemaakt. Sommige die ik zelfs weken ervoor nog niet had verwacht te maken. In 2013 gaat het hele proces verder en zullen er nog meer drempels te overwinnen zijn. Maar voor nu ben ik tevreden.

Zelfverzekerdheid en stem

Vanmorgen bij mijn wekelijkse logopedie sessie een kleine openbaring gehad. De afgelopen weken ben ik aan het oefenen om mijn strottenhoofd opnieuw te leren gebruiken, om in een hogere toonsoort te kunnen spreken. Om een idee te geven hoe moeilijk dat is: probeer maar eens te praten in een toonsoort die niet je eigen is en zonder het gebruik van je borstkas als klankkast, houdt dat de hele dag vol. Ik gaf dus aan dat ik het erg moeilijk vind en dat ik vooral op mijn werk steeds weer het laag in duik. Zelf dacht ik dat dat vooral kwam omdat ik naar meer volume zoek. Daarin werd mijn ongelijk bewezen.

Mijn logopediste liet me een paar kleine oefeningetjes doen, om me te laten horen dat die lage toonsoort niet komt door het zoeken naar volume. Integendeel zelfs, als je harder praat gaat de toon automatisch omhoog. Dat lage komt voort uit onzekerheid, waardoor je ineen duikt en minder hard gaat praten. Ze liet me ervaren dat als ik enthousiast ben juist omhoog ga in toonsoort en het ook beter weet vast te houden. Dat was wel een enorme eye-opener. Haar advies: zorg dat je jezelf goed voelt en zelfverzekerd, ook over je uiterlijk. Besteed aandacht aan kleding, accessoires en make-up. Veel zelfvertrouwen en enthousiasme helpen mijn stem te krijgen waar ik ‘m hebben wil. Mede omdat zelfverzekerd zijn ook je houding verbeterd en daarmee een beter uitgangspunt voor bewuster stemgebruik.

Die extra aandacht aan kleding, dat wilde ik eigenlijk vanmiddag gaan regelen. Ik heb nood aan kleding voor de koude seizoenen, ik heb daar amper wat voor. Maar dat ene kwaaltje wat ik al mijn hele heb heeft roet in het eten gegooid: eczeem. De jeuk was vandaag zo ondragelijk dat ik niet meer helder kon denken en in plaats van kleding kopen, ik met niet meer dan een middeltje tegen de jeugd jeuk naar huis ben gegaan. Vechtend tegen de tranen, maar dat was tevergeefs. Ik ben wat jeuk betreft wel wat gewend, maar zó heftig heb ik het nog nooit meegemaakt. Dat kleding kopen schuif ik maar even vooruit.

Les 1: Hardop lezen

Mijn lichaam verandert langzaam en dat gaat bijna vanzelf. Het enige wat ik daar echt voor hoef te doen is tweemaaldaags twee pilletjes slikken, de rest gaat dan vanzelf. Helaas gaat mijn stem niet anders klinken, dat vergt oefening en het resultaat kent harde grenzen. Die grens heb ik gelukkig nog niet bereikt. Ik ben dus begonnen met logopedie, om mijn stem een vrouwelijker klank te geven. Dat is erg moeilijk. Gewoon de oefeningen in het geheel al en vooral om het vol te gaan houden in het dagelijks leven.

In mijn FAQ heb ik al uitgelegd dat toonhoogte niet de enige factor is die bepaalt of een stem mannelijk of vrouwelijk wordt bevonden, intonatie en stemgebruik spelen daar ook een grote rol in. Die laatste twee, en nog wat andere factoren zijn goed te beïnvloeden. Toch beginnen we bij de toonhoogte. Ik heb gelukkig nog ruimte in mijn stembereik om nog iets omhoog te gaan. Dat is nog best moeilijk want vooral in de top van mijn bereik is het nu nog niet zuiver en heeft mijn stem neiging tot overslaan. Dat moet geoefend worden. Oefenen, oefenen, oefenen.

Denk eens aan een snaar, of nog makkelijker aan een elastiekje. Als je die aanspant en er een keer aan tokkelt hoor je een bepaalde toon. Als je dat elastiekje wat verder uittrekt en nog een keer tokkelt dan hoor je een hogere toon. Met stembanden gaat dat precies zo: strakker aanspannen betekent een hoger geluid, ontspannen een lager geluid. Er zijn ook operaties voor, dan worden je stembanden gewoon strakker aangespannen met als resultaat een hogere stem. Dat is een laatste redmiddel als logopedie niet helpt, je raakt dan definitief je lage stembereik kwijt. Alsof je bij een piano de snaren voor de lage tonen doorknipt. Om het over de risico’s maar niet te hebben. Overigens, zo’n operatie zal nooit meer effect hebben dan je met logopedie kan bereiken, het kost alleen minder moeite.

Daar draait het om: moeite doen. Gaandeweg heeft mijn stem zich ontwikkeld en ik deze op een bepaalde manier te leren gebruiken. Nu moet ik mijn stem anders leren gebruiken. Mijn spieren zo aanspannen dat mijn stembanden strakker komen te staan en een hoger geluid voortbrengen. Om dat voor elkaar te krijgen moet ik mijn strottenhoofd bewust bepaalde dingen laten doen, terwijl de exacte aansturing normaal totaal onbewust gaat. Ik moet een nieuw muscle memory kweken door oefening. Dat kost best wel wat concentratievermogen en daarom les 1: Hardop lezen! Als ik gewoon praat moet ik nadenken over wat ik zeg en mijn hersenen doen de rest. Als ik een tekst voorlees hoef ik niet na te denken op de inhoud en kan ik mezelf concentreren op het gebruik van mijn stem. Vergelijk het met leren lopen: in het begin ben je heel erg bezig niet om te vallen en ook daadwerkelijk vooruit te komen, dat vergt alle aandacht. Als je zover bent dat je dit kan lezen dan is de bestemming waar je heen loopt belangrijk en denk je niet na over het zetten van je linkervoet voor je rechter.

Eigenlijk moet mijn stem opnieuw leren lopen.

Les 2 heeft zich ook al aangediend. Om zoveel mogelijk te praten helpt het te benoemen wat je doet terwijl je het doet. Dat vergt een slechts klein beetje concentratie voor de inhoud van de boodschap maar laat voldoende rekenkracht vrij om bewust bezig te zijn met het aansturen van je stem. Als je me tegen mijzelf hoort praten dan is dat geen teken van krankzinnigheid (gelukkig) of van genialiteit (helaas), dan ben ik gewoon aan het oefenen.

Werking en bijwerking, drie weken verder

Mijn afgelopen blogs waren wat afstandelijker, vandaag is het tijd voor iets persoonlijkers: een voortgangsblogje. Op een dag na zit ik nu drie weken aan de progynova. De effecten laten zich gelden, sneller en heftiger dan ik had verwacht. Voor mij is het een tweede puberteit waar ik in ga, zowel lichamelijk als geestelijk, met dagelijks nieuwe ontdekkingen. Ik vind het een heel bijzondere ervaring en ben ook nieuwsgierig naar wat me allemaal te wachten staat. Het voelt ook nog best onwerkelijk allemaal. Behalve van me af schrijven en op een rijtje zetten van mijn gedachten heb ik met dit blog tot doel anderen uit te leggen wat ik zo allemaal door maak en wat er met een transitie gemoeid gaat. Vandaar de details in de onderstaande tekst.

Na een week die kleine blauwe pilletjes slikken merkte ik al hoe vaak er iets tegen de borst stuit. Mijn tepels zijn behoorlijk gevoelig geworden. Dat is uiteraard een teken van voortgang waar ik heel blij mee ben. Het is fijn te merken dat die pillen die je slikt ook echt een merkbare uitwerking hebben. Voor de mannen die dit lezen en zich er totaal geen voorstelling van kunnen maken hoe het voelt: vergelijk het met twee verse blauwe plekken van het hele gevoelige soort. Ik kan gelukkig nog steeds op mijn buik blijven slapen, maar ik vraag me af hoe lang nog, de gevoeligheid breidt zich uit. Waar het eerst nog echt puur mijn tepels waren, is het nu al het hele gebied achter mijn tepelhoven wat beurs en gevoelig is. Ik heb in de afgelopen twee weken inmiddels wel geleerd voorzichtiger te zijn, met afdrogen bijvoorbeeld.

Voor mijzelf heb ik afgelopen week wat foto’s gemaakt. Topless, om het verschil een beetje bij te kunnen houden. Vast iets wat de meeste pubermeisjes niet zullen doen, maar de meesten van heb zullen ook niet zo bewust met hun lichamelijke ontwikkeling bezig zijn tijdens de puberteit. Echte ‘voor’ foto’s kan ik het al niet meer noemen. Behalve de gevoeligheid is ook het volume aan het toenemen. Nog niet heel erg zichtbaar, maar ik merk het persoonlijk al wel. Zeker omdat mijn tepels vroeger en op de tast volstrekt onvindbaar waren. Mocht je me tegen komen: Nee, ik heb het niet koud en nee, ik ben niet opgewonden. Dat soort opgewonden ben ik al een maand of vier niet meer.

Opwinding heb ik wel op hele andere nieuwe manieren leren ervaren. Voordat ik begon heb ik al eens gezegd dat ik erop hoopte dat ik wat emotioneler zou worden, of eigenlijk makkelijker uiting zou kunnen geven aan mijn emoties. Ik werd nogal eens uitgemaakt voor ijskonijn. Nou die cake is not a lie gebleken en achievement unlocked. Eerder deze week even een hele fijne *kuch* emotionele dip gehad waar ik mijn tranen niet kon bedwingen, terwijl het om iets pietluttigs ging. Ik heb in mijn leven zo mijn dips en emotionele momenten gehad, maar zo snel emotioneel ben ik nog niet eerder geweest. Een aantal vriendinnen verwelkomden mij al tot de club. Dat zal wel even wennen gaan zijn, ik heb sindsdien al meerdere momenten gehad waar ik me véél emotioneler voelde dan ik gewend ben van mijzelf. Volgens mij is het moment om Titanic te gaan kijken aangebroken

Tenslotte nog wat goed nieuws. Vandaag ontving ik van mijn zorgverzekeraar een toezegging dat de eerste 10 laserbehandelingen voor het verwijderen van mijn baard zonder meer vergoed zullen worden en dat ik voor meer behandelingen een gemotiveerd verzoek kan doen. Dan ben ik ook vanmorgen begonnen met logopedie. De stemoefeningen die ik moet doen, ter plekke en als huiswerk, vragen wat gewenning en door een zekere gêne heen breken. Het terugluisteren naar mijzelf vond ik dan weer minder erg dan verwacht.

Voorwaarts!

De paden op, de lanen in! Ik ben aardig bezig om stappen vooruit te zetten, toevallig in dezelfde week als de Nijmeegse Vierdaagse.

Om te beginnen ben ik na tweeënhalve week vakantie weer aan het werk gegaan. Voortbordurend op het goede nieuws dat ik kreeg van de psycholoog vorige week ben ik ook gewoon zélf mijn nieuwe naam gaan gebruiken als ik de telefoon opneem en om mails te ondertekenen. Beetje onwennig de eerste dag nog, maar het voelt gewoon goed. Dat een aantal collega’s al ook consequent zijn omgeschakeld vind ik heel erg fijn. Ik denk dat daar na mijn vakantie mee beginnen wel een juist moment voor is geweest.

Afgelopen dinsdag heb ik dus dat andere goede nieuws van klinisch logopedist en de KNO-arts gekregen. Ik moet dan nog wel een afspraak gaan maken bij een logopediste in de buurt. Snel doen en in gang zetten. Hoe eerder, hoe beter. Dat ik na, of mischien al vóór, mijn verhuizing terecht kan. Al zal er vast nog wel een vakantie overheen gaan verwacht ik zo en die verhuizing zal ook snel genoeg zijn, mijn huis schiet aardig op.

Ondertussen heb ik mijn geboortekaartjes plan ook in gang gezet. Ik heb een ontwerpster opdracht gegeven wat te ontwerpen. De standaard kaartjes voldoen écht niet voor mijn situatie, buiten dat ik het aanbod van de geboortekaartjeswebsites die ik gezien echt vind ontbreken aan smaak. Wat het dan wel  gaat worden, houd ik nog even voor mij. Het zal vlug genoeg in brievenbussen door het land gaan verschijnen.

Tenslotte vanmorgen nog een sessie bij het lasercentrum gehad. Dat ik me daar twee dagen voor niet mag scheren vind ik altijd maar niks. ook al groeit er steeds minder aan baardhaar. Ik vind het nog altijd teveel en voel me ongemakkelijk met stoppels. Om maar eens goed huis te houden is dat laserapparaat een standje of wat omhoog gegaan. Dat heb ik wel even gevoeld. De lichtpulsen zelf kwamen al flink harder aan en naderhand ook napijn gehad. Ik weet gelijk weer waarom ik geen zonaanbidder ben, het voelt exact hetzelfde als door de zon verbrand zijn. Het gloeit nu nog steeds.

Dit voorwaartse momentum wil ik vasthouden. Het gaat wat snel, maar het voelt goed en ik vind dat je je gevoel moet volgen. Ook als het gaat om behoefte voelen aan wat extra after-sun.

 

 

Zeg eens Aaaaaa

Na een vervelende nacht, of eigenlijk een nacht met nare dromen over enge dokters met nog veel engere instrumenten en vervelende onderzoeken, ben ik vanmiddag naar het ziekenhuis getogen. Zo’n waarschuwing dat het “een erg onprettig onderzoek gaat zijn” doet niet veel goed voor de zenuwen. Ik ben al heel erg lang niet meer zo nerveus geweest voor een doktersbezoek. Zo nerveus dat ik mijzelf onderweg afvroeg of die mascara wel een goed idee was en dan maar waterproof genoeg zou zijn.

Het onderzoek begon bij een klinisch logopediste met een meting van mijn stem. Volume en toonhoogte werd electronisch gemeten terwijl ik een stuk tekst moest voorlezen en ook nog A-tjes  moest ‘zingen’. Van hoog naar laag en laag naar hoog, heel hard en heel zacht. Ik heb de gêne daarvoor maar een beetje opzij gezet. Ik zat in een kamertje, hopelijk enigszins geluiddicht, met twee professionals die dit soort dingen de hele dag moeten aanhoren.

Het eerste nieuws wat ik kreeg was al goed. Mijn gemiddelde toonhoogte is 140 Hz (voor wie dat wat zegt: dat is al 10 Hz hoger dan de gemiddelde mannenstem) en ik heb een stembereik van zo’n 2,5 octaaf. Wat normaal tot ruim is. Nu weet ik zelf dat ik gewoon heel weinig controle heb over mijn stem en ook nagenoeg geen technieken ken om deze te beïnvloeden. De logopediste gaf al aan dat ik het volume naar beneden moest brengen om borstresonantie te voorkomen. Als je harder gaat praten gaan je longen en borstkas als klankkast fungeren en hoe groter die klankkast hoe lager de toon. Vergelijk maar eens een Contrabas, cello en viool. Het zijn in opzet dezelfde instrumenten, maar het formaat van de klankkast bepaald de klank. Bij lagere volumes fungeert juist vooral je keel en mond als klankkast. Ander punt van aandacht is articulatie, daar kan ik ook nog veel op winnen. Vooral als ik het volume naar beneden ga brengen is dat erg belangrijk om goed verstaanbaar te blijven.

Belangrijkste nieuws wat de logopediste me gaf is dat ik ruim voldoende stembereik, nu al, heb om mee aan de slag te kunnen. Er zijn genoeg mogelijkheden om mijn stem te vervrouwelijken. dat stemt hoopvol. Ik heb ook al een adres van een ervaren logopediste op fietsafstand.

Daarna via de wachtkamer ook nog dat andere deel van het onderzoek, dat deel waar ik niet bepaald naar uitkeek, het videolaryngoscopisch onderzoek (hoeveel punten zou dat in Wordfeud opleveren?). Nadat eerst een co-assistent en de arts zelf met het blote oog en mijn keel en neus bekeken hebben  kwam het gevreesde apparaat om de hoek. Die arts kwam aan met een een scoop van zeker vijf-en-twintig centimeter lang aanzetten. Volgens mij zag die arts me nog wel wat bleker om de neus worden dan ik al ben, hij legde gelijk uit dat er aan het einde een spiegeltje zat en dat het geheel hooguit een centimeter of 5 mijn mond in zou gaan om over mijn tong heen te kijken.

Het onprettige deel van het onderzoek viel mee. Ja het was onprettig. Maar lang niet zo erg als de horrorverhalen die ik in mijn hoofd had gehaald en waar ik over had gedroomd. Met een gaasje trok die arts mijn tong nogal stevig naar buiten en die scoop ging horizontaal (gelukkig) tot achter in mijn keel. Ik heb maar een stuk of vier kokhalsneigingen hoeven onderdrukken. Onderwijl nog een paar a-tjes moeten zingen en hè-hè-tjes zuchten, wat best lastig is als je tong in een ijzeren greep naar buiten getrokken wordt.

Maar ook deze uitslag van dit onderzoek was positief. Ik heb hele mooie stembanden, die goed sluiten maar genoeg ruimte overlaten voor luchtstromen. Het niet roken en niet drinken, 3-4 drankjes per maand telt niet, stemde ook gunstig. Ook hier een positief nieuws over de mogelijkheden om aan mijn stem te werken.

Al met al stond ik na een uurtje weer buiten. Mét een verwijsbrief voor de logopedist én keelpijn. Tijd dus om een ijsje te gaan eten, wat ik vlug ben gaan doen. Nu voor het slapen gaan neem ik er ook nog eentje. Die keelpijn is nog niet weg.

Bijna roze muisjes

Afgelopen dinsdag een etentje met vrienden. Naderhand hoorde dat een partner van iemand had gevraagd over mij: “Ze ziet eruit als een meisje, kleedt als een meisje, maar klinkt als een jongen.” Die opmerking pak ik positief op. Het blijkt dus dat ik in mijn voorkomen flinke vooruitgang aan het boeken ben. Dat is vandaag ook wel gebleken, daarover later meer. Het bevestigt ook wel wat ik een week of twee geleden schreef in High Heel Tuesday. Niet gevreesd, dit gaat geen negatief klaagblogje worden.

Het was weer eens zover, ik moest me weer melden bij het Genderteam in het VUmc. Ik zit nu zo’n drie maanden in mijn ‘proeffase’ waarin ik testosteronblokkers gebruik. Met mijn vaste psych had ik afgesproken dat ik eerst drie tot zes maanden dat zo zou doen met na de eerste drie maanden een voortgangsgesprek. Dat was dus vandaag. Opgedirkt in een van mijn nieuwe zomerjurken naar het VUmc getogen. Ik heb bewust gekozen voor die met die hysterische in your face rood-groene print. Overigens wel nog met jeans eronder, mijn benen zijn niet alleen lang (en jurken dus automatisch kort) maar ze  zitten ook nog eens vol met butsen, krassen schrammen en blauwe plekken van het klussen.

Het gesprek met de psycholoog was een beetje apart. Vooral omdat ik een andere psych had dan tijdens mijn diagnose, zij is op verlof. Iemand die me dus nauwelijks kent en alleen een beetje mijn dossier heeft kunnen lezen. Of ik even kort kon uitleggen wie ik was en waar ik stond. Min of meer was dat een samenvatting van wat ik de afgelopen maanden heb geblogd: Door die androcur voel ik me echt een stuk beter. Ik zie vooruitgang in mijn proces. Ik kijk niet meer compleet vervuld van afschuw in de spiegel iedere morgen. Ik ben nog lang niet waar ik zijn wil. Tot nu toe brengen die medicatie vooral een ontmannelijking te weeg en nog niet zozeer een vervrouwelijking van mijn lichaam. Ook kwam ter sprake dat ik merk dat openheid gewoon werkt en helpt bij de acceptatie.

Maar het gesprek ging vooral over de toekomst. Dat ik voel dat ik verder kan met de volgende stap. Niet alleen omdat ik dat zelf graag wil. Ook omdat ik signalen krijg uit mijn omgeving, van mijn vrienden, collega’s en zelfs mijn werkgever. Wat dat betreft moet ik zeggen dat ik het erg getroffen heb met mijn werkomgeving. Ik heb nog geen onvertogen woord gehoord en inmiddels staat op zaken als roosters en notulen mijn meisjesnaam. Het geen waar ik nog wel wat tegenop zie is hoe klanten erop reageren, ook al heb ik daar wel vertrouwen in dat het goed komt. Ik ben eigenlijk veel meer nieuwsgierig of dat glazen plafond op mijn hoofd gaat vallen. Of ik inderdaad voor minder technisch wordt aangezien dan vroeger, want vrouw. Ik heb daar diverse voorbeelden van gelezen her en der op het web.

Uiteraard heeft dat gesprek zijn conclusie gehad. De pyscholoog gaat mij bij het eerst volgende team overleg voordragen voor de volgende stap. Dat soort beslissingen worden altijd door het team gezamelijk genomen, niet door een psycholoog individueel. Bij die voordracht geeft hij een positief advies mee. Begin augustus hoor ik dan de beslissing of ik wel of niet verder mag. Maar ondertussen staan er al wat nieuwe afspraken in mijn agenda. Waaronder die met de endocrinoloog, zodat de medicatie voorgeschreven kan worden. De timing komt mij eigenlijk prima uit. Ik heb dan het grootste deel van mijn verhuizing wel achter de rug maar zit op mijn werk nog in de rustige zomer periode vóór de najaarsdrukte. Dat ik nog even kan wennen aan het omver schoppen van  mijn hormoonhuishouding.

Behalve die met de endocrinoloog, heb ik ook een afspraak staan bij de KNO-arts. Gewoon een doorverwijzing geven naar een logopedist doen ze niet. Ik moet eerst langs de KNO voor medisch onderzoek naar mijn strottenhoofd en stembanden. Dat is over twee weken al. Ik ben gewaarschuwd dat het een vrij onprettig onderzoek is. Iets met opmeten van stembanden en camera’s en lampjes die m’n keel in moeten. Toch kijk ik er wel naar uit, dat bezoekje aan de KNO-arts moet de deur open gaan zetten naar logopedie en mogelijkheden om mijn stem beter bij mijn presentatie te laten passen.

Mijn middagje ziekenhuis heb ik afgesloten met een bezoek aan de radiologie afdeling. Om vastgesnoerd aan een tafel mijn botdichtheid te laten meten. Om een goede basiswaarde te hebben voor latere scans. De hormonen kunnen  mijn botdichtheid beïnvloeden en ik moet dus waken voor botontkalking. Vandaar die zogenaamde dexa-scan. Kwam er terloops nog achter dat ik 5 centimeter korter ben dan ik eigenlijk dacht. Gelukkig ben ik geen man, dan zou ik me héél druk kunnen maken over die 5 cm. Tenslotte nog even de vampieren van het lab tevreden moeten stellen met zes buisjes bloed. Ik kan je overigens uit ervaring vertellen dat geprikt worden in een arm waar je spierpijn hebt niet heel erg prettig is.

Dit alles zet mijn leven wel in een versnelling hoger. Ik moet mijn garderobe gaan vernieuwen. Mijn mannelijke werkkleding kan in de ban en ik moet gaan shoppen voor vrouwelijkere werkbare kleding. Ook mijn geboortekaartjesplan moet vaart in komen, dat ik maar iemand moet gaan vragen voor een mooi passend ontwerp. Dit blogje is dus nog geen beschuit met muisjes categorie. Maar die mijlpaal kan nooit ver meer weg zijn.

High Heel Tuesday

Mijn werkgever vroeg vandaag wanneer ik nu eens in zo’n hippe gekleurde broek op het werk zou verschijnen. “En dan iets met bloemetjes erbij.” Vooralsnog draag ik op mijn werk mijn oude kloffie, casual overhemden met korte mouwen en jeans. Dat is gemakszucht, dat is nog niet geschikte nieuwe werkkleding hebben, dat is angst.

Die angst zit ‘m vooral in iets wat ik zie als een van mijn volgende grote drempels; mijn stem. Ik kamp niet alleen met genderdysforie, maar ook met genderdysfonie. Mijn stem is letterlijk ontstemt met mijn gender. Ik ben helaas niet gezegend met een lichte stem. Ik ken zelf ook totaal geen technieken om mijn stem goed te kunnen gebruiken. Ik heb vroeger wel logopedie gehad, zover ik me kan herinneren was dat vooral vanwege het nasale in mijn stem. Maar dat is ook al ruim 20 jaar geleden. Als ik weer naar het VUmc ga moet ik maar eens even zorgen dat ik de verwijzing naar de foniater krijg.

Even tussendoor, dan heb je als medisch specialist toch wel het slechtst klinkende beroep gekozen. Stel je voor dat je naar in internationaal congres gaat en incheckt bij het hotel: “I’m here for the semi-annual congress on phoniatrics.” Ik zou daar als receptioniste toch met moeite mijn lach in kunnen houden en ik ben best wel wat gewend achter de receptie.

Via de foniater, die uiteraard zal gaan zeggen dat mijn stem inderdaad nogal mannelijk is. (Joh, echt waar? Daar was ik zelf nooit achtergekomen.) kan ik mijzelf dan wenden tot een logopedist voor stemtraining. Ik heb al eens geinformeerd naar zanglessen, maar er werd mij door de zanglerares geadviseerd om eerst te wachten tot ik met logopedie een eind op weg zou zijn. Zodat ik geen technieken aanleer, die ik later weer moet afleren. Het zangles idee staat daarom voorlopig nog even in de ijskast, ik begin eerst met logopedie.

Wat de resultaten van logopedie gaan zijn moet ik maar afwachten. Juist omdat ik (nog) weinig controle heb over mijn stem heb ik ook geen flauw benul over mijn dynamisch bereik. Dat dynamische bereik, ofwel van hoe laag tot hoog je stem kan klinken is niet de enige factor die een stem als mannelijk of vrouwelijk wordt beoordeeld. Intonatie en woordkeuze zijn andere belangrijke factoren waar je veel meer invloed op kan hebben dan op de toonhoogte. Die laatste wordt grotendeels beïnvloed door de klankkast die je keel, strottenhoofd en mondholte vormen. Daar is weinig aan te veranderen, stemverhogende operaties hebben niet meer effect dan logopedie zal hebben ze maken het alleen makkelijker. In zo’n operatie worden je stembanden strakker aangetrokken of ingekort, nadeel is dat je dynamisch bereik kleiner wordt aan de lage kant van het spectrum. Die operatie is niet bepaald risicoloos, de KNO-artsen betrokken bij het genderteam beschouwen het dan ook als een laatste redmiddel.

Sommigen leren om altijd in een falsetto te spreken, dat is een oplossing. Dat kan best aardig klinken, zoals youtube fenomeen Nick Pitera bewijst met zijn versie van ‘A whole new world‘. Je hoort wel goed dat die falsetto wat hijgerig en nasaal is.  Wat het voor mij de mogelijkheden en opties zijn, dat zal blijken uit het oordeeel van de foniater en logopedist.

Ik denk dat als ik mijn stem beter leer te gebruiken en een andere klank, in de breedste zin van het woord, kan geven dat ik dan een stuk zelfverzekerder in het leven sta. Mijn stem beschouw ik als een enorme rode vlag.  Het is iets waar ik zelf actief wat aan moet doen. Die lichamelijke veranderingen is een kwestie van iedere dag een paar pilletjes slikken en die hun werk laten doen. Die stem vergt oefening, veel oefening.

Er is nog zoiets wat oefening vergt: het lopen op hakken. Als je je hele leven op dat grote en vooral lage oppervlak van herenschoenen gelopen heb, dan is dat balanceren best wel lastig. Vooral omdat ook nog eens mooi en elegant te doen. Overigens garandeert het hebben van een paar jaar voorsprong geen resultaat. Ik zie dagelijks genoeg tienermeisjes en vrouwen met instabiele zwikkende enkels en bibberende beentjes die proberen op de enorme hoge modieuze Lady Gaga-esque hakken te lopen. Ja die schoenen zijn sexy, maar op de manier waarop sommigen erop lopen maakt het net zo sexy als een nijlpaard in lingerie. Ik blijf voorlopig nog wel wat oefenen, mogelijk aangevuld met wat bewegingscoaching. Waar is Miss J als je hem nodig hebt.

Nu vragen mensen mij wel eens of en waarom ik met mijn lengte op hakken zou gaan lopen. Mijn standaard antwoord daarop is: “Waarom niet? Hakken gaan om zoveel meer dan lengte.” Je hele houding en postuur veranderd, been- en bilspieren worden automatisch aangespannen wat ze een mooier aanzicht geeft. Voor de heren die niet snappen wat ik bedoel: ga maar eens 5 minuten op je tenen staan en voel de verzuring in de spieren branden!  Voor extra lengte heb ik echt geen hakken nodig, maar mijn postuur wordt instant verbeterd. Dagelijks schoeisel zal het met mijn werk ook niet worden. Ik werk in een winkel, ik sta en loop de hele dag. Dan prefereer ik toch echt platte, of in ieder geval lagere schoenen.

Als ik helemaal ‘om’ ben in het dagelijks leven, zal ik hakken vooral voor mijn vrije tijd beschouwen. Op mijn werk zijn die dingen niet praktisch, niet in de laatste plaats om klanten geen stijve nek te bezorgen. Tegenwoordig heb ik wel een vaste kantoordag, een dag die ik aan een bureau doorbreng. Waar ik zo af en toe eens achter vandaan komt. Na casual friday, kan ik een High Heel Tuesday invoeren. Dat zal niet volgende week zijn of de week erna, of die daarna. In elk geval niet eerder dan dat ik fatsoenlijk en zonder doodsangsten een trap op en vooral af kan.