Toiletten voor iedereen

10 november 2014 – Toiletten op school moeten er voor iedereen zijn, ook voor transgenders. Dat is het statement van de nationale wc-actie van COC’s Gay-Straight Alliance Netwerk (GSA) en Transgender Netwerk Nederland (TNN) op 12 november. Leerlingen op 100 middelbare scholen voeren die dag actie voor genderneutrale wc’s. Ook vragen ze hun schoolleiding om de school transvriendelijker te maken.

Lees het hele artikel over de actie op de site van het COC: Woensdag WC-actie op school: toiltetten voor iedereen.

Het COC en TNN zetten zich, samen met middelbare scholieren in voor genderneutrale toiletten op middelbare scholen. Waarom dat nodig is heeft Southpark een paar weken terug laten zien in The Cissy. Ik schreef daar toen ook al over. Op school wordt er in de serie een speciaal transgendertoilet ingevoerd. Dat één speciaal transgendertoilet niet werkt, kwam in de aflevering ook al naar voren. Uiteindelijk is de moraal van de aflevering dat men naar het toilet moet kunnen gaan waar men zich het meest mee identificeert. Voor degenen die daar niet mee om kunnen gaan is er het speciale cissy toilet over.

Als ik zo de reacties onder de nieuwsberichten hierover lees denkt men blijkbaar toch dat er wc’s moeten komen speciaal voor transgenders, die ook alleen door transgenders gebruikt mogen worden. Dat werkt niet, en dat is ook niet de insteek van het COC. Zij streven een andere verdeling na: een derde voor mannen, een derde voor vrouwen en een derde neutraal: door iedereen te gebruiken, niet alleen door transgenders. Of op zijn minst meer dan één genderneutraal toilet en dat dan ook een toilet is dat voor iedereen toegankelijk is. Dat voor iedereen toegankelijk, dat is een belangrijke: als je een speciaal transgendertoilet zou invoeren creëer je een uitzonderingspositie, waardoor transgenders alleen maar méér in de kijker lopen, in plaats van minder.

Naar mijn idee zijn gescheiden toiletten behoorlijk achterhaald. Uiteraard, ik heb een behoorlijke bias daarin. Ik heb me vaak genoeg onzeker gevoeld over welk toilet ik nu het beste kon kiezen. Niet op school, wel in alle andere openbare gelegenheden. Dat gaat gelukkig nu wel een stuk beter en ik hoef niet meer te vertrouwen op mijn grote blaas. Waarom ik gescheiden toiletten achterhaald vind: plassen doe ik toch in een hokje, mijn handen wassen kan ik met willekeurig welk persoon naast me.

Die gescheiden toiletten kosten ook een hoop ruimte. Ik heb een achtergrond in de horeca, een bedrijfstak waar volledig gescheiden toiletten verplicht zijn. Horecabedrijven komen hier zelfs door in de problemen als ze door ruimtetekort één wasgelegenheid hebben die de heren en dames moeten delen. Zo’n ruimtebesparing kost je als horecaondernemer je vergunning. Dat zijn dure vierkante meters rondom een wastafel, die zeker in kleine horecabedrijven beter gebruikt kan worden. Ik heb me dan ook altijd verbaasd over die strikte gescheiden toilet-eis.

genderneutralTen slotte, en dan kom ik weer terug op de insteek van de actie, iedereen heeft het recht om veilig en comfortabel naar de wc te kunnen. Zonder angst om weggejaagd , uitgelachen of nagewezen te worden. En al helemaal zonder bang te hoeven zijn voor verbaal en zelfs fysiek geweld. De introductie van genderneutrale toiletgroepen is daar een prima middel voor. Zo hoeft iemand die het niet wil, of niet kan ook niet te kiezen voor wat het juiste deurtje is.

Keuzestress

Ik houd niet van kiezen. Dat ik voor mijn nieuwe woning álle meubels bij de Ikea haal is niet alleen maar omdat het zo handig en goedkoop is: het beperkt de opties. Minder keuzes is minder keuzestress. Dat heb ik in restaurants net zo,  ik houd niet van menukaarten met meer dan drie voor-, hoofd- en nagerechten. Ook omdat ik uit ervaring weet dat een grotere keuze de kwaliteit er meestal niet beter op maakt. Als ik een vers schepijsje wil bestellen val ik meestal terug in de geijkte combinatie: chocolade, citroen en yoghurt zonder slagroom.

Dus ik woon straks fijn in een Ikeashowroom. De vloer, de meubels, de keuken, het bed, het matras, de garderobekasten. Het komt allemaal uit de grote blauwe blokkendoos met gele letters. Jammer dat ze géén verf verkopen, anders had ik die daar óók gekocht. Overigens ben ik nog opvallend weinig van de iconische inbusboutjes tegen gekomen. Het is toch voornamelijk met van die platte ronde schijven die de boel aan elkaar vast klemmen. Die zullen vast een naam hebben, ik ken ze vooral als onderdeelnummer #110630 en #114613.

Die keuzestress heb ik voor de grootste keuze in mijn leven nooit gehad. Wat nog maar eens bevestigt dat het helemaal geen keuze is. Als al niet eens kan kiezen welke smaak ijs ik wil. Zou ik dan zomaar kunnen kiezen om voortaan maar als het andere geslacht door het leven te gaan. Neuh. Zoals ik het al eens eerder schreef is dit helemaal geen keuze en wil ik helemaal niet aan de hormonen en mijn leven op zijn kop zetten en meer van dat al. Toch doe ik dat, om mijn gevoel te volgen. Ik bezie mijn genderdysforie als een lichamelijke afwijking die verholpen kan worden. Vergelijkbaar met polydactylie waar er ook wat overtollige lichaamsdelen zijn.

Door het proces wat mijn leven op zijn kop aan het zetten is doe ik wel tal van bijzondere en zeldzame ervaringen op. Naar veel ben ik gewoonl erg nieuwsgierig, of ik dat glazen plafond op mijn hoofd ga krijgen bijvoorbeeld. Maar het brengt ook weer andere keuzestress met zich mee, angst voor gevolgen groter dan een ijsje dat niet lekker is. Gevolgen die al eerder zijn uitgedraaid op verbaal en zelfs fysiek geweld. Ook al heb ik dat zelf nooit meegemaakt en heb ik tot nu toe eigenlijk alleen positieve reacties gehad. Dus vanuit persoonlijke ervaring heb ik helemaal geen reden om bang te zijn. Toch zijn die angsten er en brengen ze een enorme onzekerheid mee.

Die angsten draaien vooral rondom plaatsen waar ik mijn anatomie niet (makkelijk) kan verbergen, of waar nog erg territoriaal wordt gedaan om het fysiek scheiden van de beide sekses: gescheiden toiletten en kleedkamers.

Al vroeg laatst iemand of ik nog wel naar de sauna zou durven. Daar heb ik niet zoveel moeite mee. Zeker nu het nog makkelijk is en mijn lichaam toch nog redelijk mannelijk eruitziet. Wanneer ik verder ben en dus bijvoorbeeld een andere vetverdeling heb en de borstgroei op gang gekomen is zou ik er zelf ook niet zo mee zitten. In de sauna is iedereen gelijk en vooral naakt. Of je nu mannelijke en vrouwelijke kenmerken op verschillende personen ziet of  samen in één persoon moet niet zoveel uitmaken vind ik. Ik herinner me  nog mijn eerste sauna bezoek, waar ik mij een seconde of drieënhalf lang afvroeg waarom er maar één kleedkamer was…

Daar waar de naaktheid gescheiden is moet ik weer gaan kiezen. Neem ik het deurtje wat past bij mijn biologie, of het deurtje dat past bij mijn psyche. Liefst het laatste natuurlijk, al was het alleen maar vanwege die toffe superhelden cape.

Dan moet ik ineens een keuze gaan maken en gaan nadenken over dingen waar de meeste mensen nimmer ook maar een moment in hun leven bij stil zullen staan. Om die reden vermijd ik openbare toiletten ook zoveel mogelijk. Ook al werd ik laatst door een straatventer aangesproken met “Mevrouw” (ik zou haast om die reden alleen al een abonnement bij ‘m hebben afgenomen). Als dat shirt en die broek uitgaat dan veranderd dat al vrij snel. Dat weerhoudt mij om te gaan sporten. Ik ben niet het type dat met Learn to Run op de ipod gaat hardlopen, ik heb niet eens een ipod. Van zelfdiscipline loop ik niet over en heb gewoon een goede stok achter de deur nodig. In de vorm van groepslessen volgens een vast schema bijvoorbeeld. Als ik dan behalve wat conditie opbouw ook nog wat kan werken aan mijn houding en lenigheid is dat natuurlijk mooi meegenomen. Maar dan kom je weer uit bij sportscholen met kleedkamers, waar je dan moet gaan kiezen. Een collega met wie ik in gesprek was en waar dit in ter sprake kwam pareerde mijn angst: “Dan kies je toch zeker wel de dameskleedkamer!” Alsof het de normaalste zaak van de wereld was, wat dat betreft heb ik het enorm getroffen met mijn werkkring. Dat nam mijn angst wel deels weg, maar niet helemaal.

Als ik ga sporten, dan zal ik hier nog eens goed over na moeten denken. Deurtje met of zonder cape? Die keuzestress is nog lang niet verdwenen.