Plastische twijfels

Er pruttelt al een paar weken iets in mijn hoofd: gedachten over plastische chirurgie en de twijfels die ik daarover heb. Door dingen die zijn gebeurd en ook de ervaringen die lotgenoten met me deelden ben ik toch wat verder gaan denken dan mijn neus lang is. Behalve de borstvergroting waar ik al vaker over heb geschreven. denk ik ook over gezichtschirurgie. Ondanks alles wordt ik nog regelmatig met meneer aangesproken, bijvoorbeeld op mijn werk. Ook als ik daar in een jurk op de werkvloer sta, met make-up en mijn haar in een nette krul.

Ik dacht altijd dat Facial Feminisation Surgery (FFS) voor mij onbereikbaar was. Want duur! Maar onlangs zag ik van een andere transvrouw de resultaten van een kleine neuscorrectie die al een behoorlijk verschil maakte in de vrouwelijkheid van haar gezicht. Ondanks dat het de verandering heel subtiel waren. Want dat is waar ik bang voor ben, dat ik niet meer op mezelf lijk na zo’n ingreep. Wat me nog meer verbaasde: ze kreeg het vergoed door haar zorgverzekeraar, die was het er blijkbaar mee eens dat ze een te mannelijk gezicht had. -FFS valt onder de basisverzekering als je daarvoor een positief oordeel van drie individuen én je zorgverzekeraar (ze willen vaak foto’s zien) hebt- Terwijl ik haar gezicht helemaal niet zo mannelijk vond, qua mannelijkheidsgehalte vergelijkbaar met dat van mijzelf. Sterker nog ik vond haar zelfs een vrouwelijker gezicht hebben dan ik.

Waar het in mijn gezicht precies aan ligt durf ik niet te zeggen. Ik heb niet een enorm voorhoofd, de zogenaamde brow ridge steekt bij mij nauwelijks uit. Mijn neus is niet klein, maar naar mijn idee prima in verhouding met mijn gezicht. Ik heb ook geen enorme vierkante Superman kaak. Toch viel het me laatst op, toen ik op het balkon zat met mijn laptop op schoot. In mijn scherm zag ik een reflectie van de onderste helft van mijn gezicht, van jukbeen tot hals. Wat ik zag kon ik toch niet anders dan als ‘mannelijk’ typeren, maar ik kan nog steeds niet de vinger leggen waar dat door komt.

Een paar weken terug zag ik per toeval Louis Theroux: Under the Knife, de documentaire van de de bekende interviewer over plastische chirurgie in Los Angeles. Dat keek als een 60 minuten lange anti-reclame om maar vooral géén ingrepen aan mijn ‘secundaire geslachtskenmerken’ te laten doen. Programma tot de rand toe gevuld met patiënten en artsen die het gevoel voor realistische en ethische esthetiek al lang kwijt waren. Ik had na het zien van die show gelijk veel minder behoefte aan aanpassingen.

Zachte buik

Aan de andere kant: de afgelopen paar keer dat ik bij de huidtherapeut voor een lasersessie zat heb ik behalve mijn gezicht ook twee andere delen van mijn lichaam laten behandelen, mijn decollete en mijn buik. Op eigen kosten, welteverstaan. De kliniek waar ik kom heeft de regel dat je bij een gewone behandeling een klein gebied tegen een gereduceerd tarief kan laten meebehandelen. Dat ik het haar op mijn borstbeen laat weglaseren zal je vast niet zo verrassend vinden. Ik heb genoeg tops met een lage hals en dat er dan geen donkere haren zichtbaar zijn vind maakt me wel een stuk zekerder.

Dat ik mijn buik laat laseren is niet voor mijn zelfverzekerdheid, maar voor mijn zelfbeeld. In het gebied rond en net onder mijn navel heb ik van nature dikke donkere en vooral stugge haren zitten. Hoe goed ik die ook wegscheer ze blijven duidelijk voelbaar, dat verstoorde enorm mijn zelfbeeld. Nu dat gebied en paar keer behandeld is, is de haargroei significant minder. En dat heeft enorm geholpen met hoe ik mij voel over mijn lichaam.

Het klinkt vast heel suf dat ik me druk maak om zo´n klein detail. Maar dat gladde(re) zachte stukje buik rond mijn navel maakt dat mijn lichaam veel meer in sync voelt met mijn zelfbeeld. Niemand die het ziet, en als ze het zien zal het ze niet eens opvallen. Maar ik voel me er een stuk beter door. Het is dat gevoel dat me de laatste tijd wat positiever doet denken over wat plastische ingrepen zouden kunnen betekenen.

Compatible?

Dan is er dat terugkerende punt van mijn borstomvang. De mensen om me heen vragen me soms waar ik me zo druk om maak. Want het valt onder kleding toch niet op en het is prima te faken. Op dat soort momenten overweeg ik om gewoon een topless foto online te zetten en de Facebook-Female Nipple-Test te doen. -Facebook staat niet toe dat er vrouwelijke ontblote tepels te zien zijn op foto’s, mannelijke tepels zijn echter geen probleem.- Om te laten zien wat me zo dwars zit. Daar heb ik me altijd van weerhouden, maar er deed zich een gelegenheid voor.

Ik kreeg een Gay Pride t-shirt cadeau. De maat bleek niet helemaal compatible met mijn systeemeisen. Aanvankelijk ik wilde ik enkel voor de grap een foto maken om de gever te laten zien hoeveel die maat medium te klein is. Ik zag er echter in een mogelijkheid in om duidelijk te maken wat me dwars zit:

Dit is waar het me nou om gaat. Ik ben nooit erg gespierd geweest, en als ik niet zou weten dat ik dit zelf ben op de foto. Dan zou ik zeggen dat dit de borstkas is van een man die nog wel een uurtje in de week extra naar de sportschool moet omdat die borstspieren nog een beetje magertjes zijn.

Ik ben weer een stap verder in mijn denkproces. Zover dat ik nu de mogelijkheden wil gaan onderzoeken. Tot op heden heb ik geen goed beeld van wat er mogelijk is met borstvergrotingen. Bijvoorbeeld of er aan mijn wensen voldaan kan worden. Een realistisch resultaat dat er niet alleen goed uitziet maar ook goed aanvoelt. Want ik weet nu al dat overduidelijke nepborsten me niet verder gaan helpen. Dan kan ik net zo goed verder op de huidige voet, met schuimrubbervullingen in mijn BH.

Of ik wat ga laten doen, ik ben er nog steeds niet uit voor mezelf. In elk geval ga ik informatie inwinnen voor een borstvergroting. Zodat ik een reële van een mogelijk resultaat. En ook een goed beeld heb van alle nadelen en risico’s die aan zo’n ingreep zitten. Dan kan ik van daaruit verder. Wat betreft ingrepen aan neus, kin of kaak. Dat zie ik vooralsnog niet gebeuren. Wellicht als ik iemand vind die daar een objectief en goed geïnformeerd oordeel over kan geven.

Uitgelekt concept: borstvergroting weer vergoed

Via Das Kapital, het economische zusje van GeenStijl, stuitte ik op een uitgelekte conceptversie (PDF) van het aankomende adviesrapport dat het Zorginstituut voor het terug in de basisverzekering opnemen van een aantal plastisch chirurgische ingrepen. Het gaat om het rijtje dat ik al eerder beschreven heb: medisch noodzakelijke mannenbesnijdenis (dus geen religieuze), ooglidcorrecties bij overhangende oogleden en het doen van borstconstructies bij cis- én transvrouwen bij wie er nauwelijks tot geen borstklierweefsel aanwezig is.

Het advies van de Adviescommissie Pakket voor deze ingrepen is positief. Zij geven er ook de volgende rekensom bij over de financiële gevolgen voor de zorgkosten:

  • Plaatsen borstprothesen: € 341.000
  • Bovenooglidcorrectie: € 9.600.000
  • Circumcisie met medische noodzaak: € 4.800.000

Mijn eerste gedachte: dat zijn een boel mannen met een zere piemel. -Dat bedrag is goed voor ruim 5.000 circumcisies per jaar.-  Daarna viel het kleine bedrag op dat er voor borstprotheses staat. Al is dat wel in lijn met de eerdere schatting van € 250.000 voor borstvergrotingen bij transvrouwen die een paar jaar terug rond ging. Toen was er het plan om deze vergoeding in de AWBZ te schuiven. Omdat ik er het mijne van wilde weten Ik heb me door de verrassend leesbare ambtelijke proza geworsteld.

Knipsel uit het advies aan de minister van VWS.

Knipsel uit het advies aan de minister van VWS.

Wat er voorafging

In 2005 zijn door toenmalig minister van volksgezondheid  Hoogervorst al deze behandelingen uit het pakket gehaald omdat er teveel misbruik van de vergoedingen werd gemaakt voor het laten uitvoeren van cosmetische ingrepen, zonder dat daar een medische noodzaak voor was. Dit is de reden dat de haargroei in mijn gezicht (ook wel: mijn baard) wordt omschreven als een voor de buitenwereld afschrikwekkende verminking. 

In 2015 is er in media gewag gemaak van de vermeende misstanden die dit op zou leveren. De huidige minster van VWS, Edith Schippers, heeft toen de bal bij de artsen gelegd: als zij met een gedegen plan zouden komen om misbruik te voorkomen zouden er weer meer plastisch chirurgische ingrepen in de basisverzekering terug mogen komen. In het najaar is dat plan er gekomen en heeft de minister het Zorginstituut gevraagd om hierover een advies te geven voor de vergoedingen van de Zorgverzekeringswet vanaf 2017.

Voorkomen van misbruik

Bij het uitbrengen van het advies zijn er een aantal zaken overwogen: is het noodzakelijk te verzekeren zorg, is de effectiviteit van de behandelingen onderbouwd en kan worden voorkomen dat er opnieuw misbruikt gemaakt zal worden van de vergoedingen voor behandelingen om cosmetische of religieuze doeleinden. De bal wordt hiervoor opnieuw bij de artsen gelegd: zij moeten erop toezien dat zijzelf en hun collega’s geen misbruik (laten) maken van de vergoedingen. In het geval van de ooglidcorrecties en plaatsen van borstprotheses gaat men uit van een machtigingsysteem waar de zorgverzekeraar vooraf toestemming moet geven voor de ingreep. Bij circumsisie is die machtiging vooraf niet geadviseerd, aangezien er hier spoedeisende situaties bij kunnen zijn.

De gevallen waarin tot vergoeding over gegaan mag worden zijn nauwlettend omschreven, op een manier dat de zorgverzekeraars hier een controlerende functie op kunnen uitoefenen. Dat is in aanvulling op de machtigingen die zij moeten geven voor twee van de drie ingrepen. Er de adviescommissie verwacht dat er zo een laag risico op misbruik is, maar adviseert wel een termijn op te nemen voor evaluatie.

De borstprotheses zijn voor mij het belangrijkste deel uit dit advies en ook voor dit blog relevant. Het behandelen van de andere twee ingrepen laat ik over aan de voorvechters die zich daarmee bezig houden.

Agenesie en aplasie

Onder de huidige regels zijn borstvergrotingen in het geheel uitgesloten van vergoeding vanuit het basispakket. De enige uitzondering die tot nu toe daarop wordt gemaakt is borstreconstructie na een amputatie, dit wordt namelijk als verminking gezien: “Een ernstige misvorming van het uiterlijk die het gevolg is van een ziekte, ongeval of geneeskundige verrichting.” De uitbreiding van het basispakket die wordt voorgesteld beperkt zich tot vrouwen die kampen met agenesie of aplasie.

Agenesie wordt op Wikipedia omschreven als: het achterwege blijven van de ontwikkeling van organen of ledematen. Aplasie is het verschijnsel dat een orgaan of weefsel zich in het geheel niet heeft ontwikkeld. Het lijkt bijna hetzelfde, het grote verschil zit ‘m dat in het geval van aplasie er wel een eerste aanleg van het betreffende orgaan of weefsel aanwezig is, maar dat dit gewoon niet tot ontwikkeling is gekomen en is uitgegroeid tot een volwassen orgaan of lichaamsdeel.

Het vergoeden van borstvergrotingen in deze gevallen wordt gerechtvaardigd door het feit dat het zeer mannelijk ogen van de borstkas zodanig afwijkt van het vrouwelijke beeld dat men van een verminking kan spreken. Daarin wordt meegenomen dat borstreconstructie na een amputatie al wel vergoed wordt. Terwijl ook daar prima met uitwendige prothesen of met kleding het ontbreken van een borst gecamoufleerd kan worden.

Om de gevallen waar vergoeding gerechtvaardigd is worden er twee objectief meetbare eisen in het advies gesteld.

  • Afwezigheid van een inframammairplooi en,
  • Klierweefsel van minder dan 1 cm, aangetoond door middel van een echo.

Betekenis man-vrouw transgenders

In het advies geen verschil gemaakt tussen cisvrouwen (vrouwen die ook als vrouw zijn geboren) en transvrouwen. Deze worden gelijk behandeld. Wel is er een paragraaf met toelichting over de toepasselijkheid van het advies op transvrouwen:

Het Zorginstituut vindt dat deze argumentatie ook opgaat voor het onderhavige onderwerp. Het hebben van borsten is bij uitstek een geslachtskenmerk dat typerend is voor een vrouw. De afwezigheid ervan bij een man-vrouw transgender kan aanleiding geven voor een passabiliteitsprobleem en kan als ‘verminking’ in de zin van het Besluit zorgverzekering kan worden aangemerkt. Om ongelijkheid te voorkomen menen wij wel dat – conform het voorstel van NVPC en ZN – vergoeding alleen aan de orde zou moeten zijn in situaties die vergelijkbaar zijn met agenesie/aplasie van de borst.

Onderkend moet echter wel worden dat bij man-vrouw transgenders als gevolg van de hormoontherapie veelal al in redelijke mate borstvorming aanwezig zal zijn. De verwachting is dan ook dat maar zeer weinig man-vrouw transgenders voor vergoeding van de borstprothese in aanmerking zullen komen. Een formele pakketuitbreiding op dit punt heeft dus voor man-vrouw transgenders de facto beperkte betekenis.

Het is dus niet zo dat je als transvrouw zomaar een borstvergroting krijgt. Dit blijft iets van het verleden. Het huidige advies houdt in dat transvrouwen dezelfde voorwaarden kunnen verwachten als cisvrouwen. Pas bij het volledig afwezig blijven van borstontwikkeling zouden transvrouwen in aanmerking komen voor protheses. Volgens de International Standards of Care van de World Professional Association for  Transgender Health (WPATH) kan dat pas vastgesteld worden na minimaal 12 maanden hormoongebruik.

De Adviescommissie Pakket gaat er in het advies vanuit dat er jaarlijks zo’n 10 tot 50 vrouwen in aanmerking komen voor deze ingreep en dat transvrouwen hier maar een verwaarloosbaar klein aandeel in zullen hebben. Wel is er het voornemen om ná het uitbrengen van het advies overleg te organiseren tussen verschillende partijen om de implementatie van de eventuele pakketuitbreiding (indien de minister akkoord gaat) te bespreken. Er word nadrukkelijk aangegeven dat de situatie van transvrouwen in dit overleg moet worden meegenomen.

Vooralsnog vind ik het een beetje tegenstrijdig: aan de ene kant zeggen ze dat afwezigheid van borsten pasabiliteitsproblemen kan opleveren en dat daarmee de transitie als mislukt beschouwd moet worden. Maar aan de andere kant wordt de afbakening zó strak gelegd dat ze zelf al toegeven dat het gros van de transvrouwen bij voorbaat al niets aan dit advies hebben. Als je zelf al zo’n conclusie trekt, moet je dan niet bij jezelf te rade gaan om te zien of je criteria wel kloppen?

Wat betekent dit voor mij?

Toen ik de eerste berichten zag was ik gematigd positief. Maar nadat ik de details heb gelezen, in het bijzonder de zo expliciet omschreven gevolgen voor man-vrouw transgenders, ben ik een stuk minder hoopvol. Ik ben echt behoorlijk plat, de gemiddelde man heeft grotere borsten dan ik. Soms kijk ik met jaloezie naar mijn lotgenoten die onder invloed van hormoontherapie tot een duidelijk gedefinieerde cup A zijn gegroeid. Van een B-cup kan ik helemaal alleen maar dromen.

Het advies moet ik nog even op me in laten werken. Het is ook nog afwachten of de minister dit advies überhaupt overneemt. Daarna is het nog te bezien of er wellicht toch een ruimere afbakening wordt gesteld om meer transvrouwen in aanmerking te laten komen voor vergoeding van borstprothesen. Al durf ik daar niet op te hopen.

Als de minister het huidige voorstel één-op-één overneemt, dan ben ik wel voornemens om te gaan praten met mijn plastisch chirurg. Voor zover ik het kan beoordelen zit ik op het randje van de gestelde voorwaarden (ontbreken van borsplooi én minder dan 1 centimeter klierweefsel). Als he me ooit ziet en je afvraagt waar ik over zeur: 90% van wat er in mijn bloesje zit is schuimrubber.

De implicaties van wat er in dit advies staat is me teveel om op één zaterdagavond te beschrijven. Ik ga hier nog een vervolgblog aan wijden als het een en ander op me is ingewerkt en ik daar met voldoende nuance over kan schrijven.

Dit artikel is onderdeel van een reeks blogs over mijn persoonlijke issues met mijn cupmaat en de verzekeringstechnische aspecten van borstvergrotingen. Lees hier de rest van de artikelen. 

Toch niet klaar?

Voor mijn gevoel heb ik mijn transitie goeddeels afgesloten. Je zou kunnen zeggen dat ik er ‘klaar’ mee ben. De nieuwsberichten rondom de plannen voor de basisverzekering laten me hier anders over nadenken. Wellicht ben ik toch nog niet klaar.

Sinds een aantal weken wordt er weer gepraat over het vergoeden van ingrepen aan secundaire geslachtskenmerken. Met het afschaffen van deze vergoedingen door toenmalig minister van volksgezondheid Hoogervorst in 2005 zijn de vergoedingen voor transgenders behoorlijk versoberd. Alleen ingrepen aan primaire kenmerken zouden voortaan nog in het basispakket zitten. Overigens is er geen verzekeraar die deze zaken naar een aanvullende verzekering heeft verhuisd. de afgelopen 10 jaar kwam het onderwerk regelmatig weer aan bod. Met onder andere een voorstel om deze ingrepen onder de AWBZ te schuiven. Dat liep allemaal op niet uit. Nu is de dialoog weer geopend.

Al in maart dit jaar heeft de huidige minister van Volksgezondheid, Schippers, gezegd dat ze openstaat om medisch noodzakelijke plastische chirurgie weer te vergoeden. Die uitspraak deed ze in het TV programma Radar. Daar stelde ze wel de voorwaarde dat artsen zélf met een plan komen om misbruik van de regeling te voorkomen. Die handschoen is inmiddels opgepakt door een aantal disciplines en heeft geleid tot een voorstel (via Blendle) om in 2017 een aantal behandelingen weer vanuit de basisverzekering te vergoeden. Het gaat daarbij om ooglidcorrecties, borstconstructies en medisch noodzakelijke mannenbesnijdenis. Over dit voorstel zal nu het Zorginstituut (voorheen College voor Zorgverzekeringen) een advies geven aan de minister.

Om het een en ander te bespoedigen en al in 2016 de ingrepen aan secundaire geslachtskenmerken terug in de basisverzekering te krijgen zijn de belangenorganisaties in de pen geklommen. Middels een brandbrief (pdf) proberen ze de minister te bewegen om het in de begrotingsplannen voor komend jaar al aan te passen. Het gaat om een relatief klein bedrag, door de kamer zelf ooit geschat op € 125.000 – € 250.000 euro per jaar. Er ligt nu een voorstel van de SP bij de Tweede Kamer om dit in de begroting voor het komende jaar voor elkaar te krijgen.

Passabel en zelfverzekerd
Ik heb er nooit een geheim van gemaakt dat ik mijn borstomvang te klein vindt. Niet zozeer omdat ik een setje bazongas wil, maar omdat het mijn passabiliteit en daarmee mijn zelfvertrouwen in de weg staat. Als ik nu een topless foto op facebook zou plaatsen, dan zullen ze die niet eens wegcensureren onder hun geen vrouwelijke ontblote borst policy. Dan kan ik toch ook toe met losse prothesen of gevulde BH’s? Ja en nee. Onder kleding zou ik best wegkomen met externe tiet. Ik heb het geprobeerd,helaas ik voel me er niet erg comfortabel bij. Maar onder bepaalde kleding werkt het niet en het is ook één van de factoren die me tegenhouden om badkleding te kopen. En in het verlengde daarvan: zwembad of strandbezoek. Het is zeker niet het ergste, ik ging toch al zelden naar het strand of zwembad, het beperkt me wel in mijn leven: ik wimpel nu uitnodigingen daarvoor altijd af.

Hier trek ik graag een vergelijking met mijn geslachtsoperatie. Mijn penis kon ik prima verbergen onder kleding, daar had ik genoeg hulpmiddelen voor. Onder veel kleding was moeite doen om ‘m te verbergen niet eens nodig. Ik heb me altijd voorgehouden dat ik die operatie voor mezelf deed en dat deed ik ook. Toch merk ik welkome bijwerkingen, weten dat het in mijn onderbroek goed zit, geeft me meer zelfvertrouwen en ik voel me er gewoon beter door.

Na de inhoud van mijn broekje is het tijd voor de inhoud van mijn bloesje. Want dat is iets dat wel voor iedereen zichtbaar is, een belangrijke factor die meetelt of men mij ‘leest’ als man of vrouw. En ik heb altijd gezegd dat het sociale deel van mijn transitie voor mij het belangrijkste is.

Om die reden heb ik ook een jaar lang extra androcur geslikt, voor de progestagene werking van dat middel. Mijn borsten werden daar niet zozeer groter van, maar wel voller. Leek het tenminste nog iets. De psychische bijwerkingen waren echter behoorlijk desastreus te noemen, tot een depressie aan toe zelfs. Ik heb de keus gemaakt om voorlopig met een nóg kleiner bosje twijgjes maar wél met een goed humeur verder te gaan. De verschillen van het stoppen met androcur merk ik inmiddels zowel mentaal als fysiek. Ik heb, ondanks alles, een opperbeste stemming en energie over, maar ook een vette huid met alle daarbij horende narigheid en een inmiddels weer leeggelopen boezem.

Geldkwestie
Als je dit blog al wat langer volgt zal je het onderwerp borstconstructie/vergroting al vaker hebben zien langskomen, als iets waar ik al langer over nadenk. Waarom ik dan niet gewoon zelf een borstvergroting regel? Simpel: dat is een geldkwestie, ik kan het niet betalen. De kosten voor een vergroting beginnen volgens Google bij zo’n € 3.000. Wanneer ik dan nog bijzondere wensen heb, zoals anatomisch gevormde implantaten dan kan komt er al snel een duizend euro bij. Alleen al vanwege dat kostenaspect heb ik me nooit in deze materie verdiept, simpelweg onbetaalbaar.

Hoe moeilijk het is om geld los te krijgen bij een verzekeraar: ik kreeg na 13 behandelingen een brief van mijn zorgverzekering dat ik geen extra behandelingen voor ontharing in het gelaat vergoed zou krijgen. Pas met een nieuwe aanbeveling van een medisch specialist was een nieuwe overweging mogelijk. Ik moest daarvoor mijn baard laten zien aan een van artsen bij het genderteam. Eigenlijk had dat drie dagen baardgroei moeten zijn, echter aan alleen die ochtend niet scheren had ik al genoeg om een over de tafel heen zichtbare baardschaduw te hebben.

Ik kreeg deze week een kopie van de brief die naar mijn verzekering is gegaan met daarin de mededeling dat mijn gezichtshaar mijn passabiliteit en functioneren in de maatschappij ernstig in de weg staat. Het Zorginstituut schaart die baardgroei zelfs onder ‘ernstige verminkingen die een afschrikwekkend effect kunnen hebben’ om het nog in een basisverzekering te kunnen gieten. Maar dan nog steeds ben je afhankelijk van de nukken van je verzekeraar. Ik heb daar tot nu toe nog altijd geluk mee gehad, van lotgenoten hoor ik daar helaas andere verhalen over, vooral over de grote jongens als CZ en Achmea.

Aangezien zorgverzekeringen alleen maar de knip trekken als het door de minister wordt opgelegd, en zelfs dan proberen ze eronder uit te komen, volg ik het nieuws op de voet. Ik hoop in elk geval dat het voorstel uit medische hoek wordt omgezet in een positief advies van de Het Zorginstituut voor de basisverzekering van 2017. Maar het voorstel om het al in 2016 in de basis te schuiven zou ik nog veel fijner vinden.

Dit artikel is onderdeel van een reeks blogs over mijn persoonlijke issues met mijn cupmaat en de verzekeringstechnische aspecten van borstvergrotingen. Lees hier de rest van de artikelen. 

Plastische chirurgie of acceptatie

Het is een onderwerp dat momenteel erg rondgaat in mijn hoofd: moet ik mijn lichaam accepteren of modificeren. In de nasleep van Leelah Alcorns zelfmoord zag ik mensen schrijven die “gevangen in een verkeerd lichaam” niet een goede omschrijving vinden. Zij zeggen dan dat hoe het er aan de buitenkant ook uitziet, het is wel jouw lichaam. Het is een gedachtegang die volgens mij uit de genderqueer-hoek komt, in elk geval een stroming die gender niet af laat hangen van toevallige biologische en anatomische kenmerken.

Ik heb mijn ‘oude’ lichaam vaak genoeg afstandelijke namen geven: gevangenis, zak met vlees en botten waarin ik leef, hotelkamer waar ik me niet thuis voel. Toch is het altijd mijn lichaam geweest en is dat het nu ook nog steeds, ook al is er wat werk aan verricht met de pillen van de endocrinoloog en de scalpel van de chirurg. Op de manier die ik hierboven beschrijf had ik er nog niet eerder over nagedacht, maar ik snap wel wat ermee bedoelt wordt. Als je lichaam als een gevangenis ziet, dan bouw je daar een afkeer tegen op. Daar heb ik zelf ook last van gehad, er zijn echt vijandige gedachten jegens mijn lijf die ik kwijt moest raken. Daar worstel ik nog steeds wel mee, gelukkig inmiddels weer met professionele begeleiding.

Dat ik mijn héle lichaam haatte is oneerlijk. Ik had eigenlijk enkel afkeer tegen een paar details. Aan de belangrijkste is al wat gedaan en met een aantal details moet ik leren leven. Maar er blijven een paar dingen over waar wel wat aan te doen valt, maar waar de nodige nadelen en kosten tegenover staan. Kosten niet alleen in financiële zin, maar ook in de zin van energie, nasleep en genezing. Over die dingen ben ik nu aan het nadenken, overwegen of zoiets alle nadelen waard is, of ik er echt zo tevreden mee ga zijn als ik zou willen.

Dat ik voorstander ben voor plastische chirurgie dat moge duidelijk zijn. Ik heb nogal een ingreep achter de rug, eentje waar ik heel erg blij mee ben. Plastische chirurgie voor cosmetische redenen vind ik ook prima, al vraag ik me bij foto’s van resultaten soms af wat er met de beroepsethiek van de arts in kwestie is gebeurd. Dan denk ik dat die arts beter “Nee.” had gezegd tegen zijn patiënt. Maar een scheve neus recht laten zetten of een grote kleiner maken of oogleden laten liften. Dat soort ingrepen, daar zie ik het nut wel van in. Zo zijn er ook nog wel dingen die voor mij op de nominatielijst staan, dingen waar ik nu dus over aan het nadenken ben.

Plastic Surgery

Plastic surgery – Red pepper (foto: Nick Mugridge)

De mogelijkheden die je als transgender hebt zijn behoorlijk. Zo kan je het wenkbrauwbot kleiner laten maken (brow ridge reduction), je adamsappel laten verkleinen (tracheal shave), je kaak laten versmallen, neusoperaties, borstvergrotingen en stembandoperaties. Daarmee heb je de belangrijkste opties voor ingrepen aan de secundaire geslachtskenmerken wel gehad. Naar de meeste daarvan heb ik totaal geen oren. Mijn wenkbrauwen vind ik niet enorm uitsteken. Mijn adamsappel is duidelijk zichtbaar maar ik stoor me er niet aan. Mijn neus had iets kleiner gemogen, maar ik ben eraan gewend. Stembandcorrecties hebben zoveel nadelen en risico dat het gewoon geen optie is, ik zoek mijn logopedist nog wel eens op. Kaakversmallingen vind ik gewoon onnodig en eng, heel erg eng (googlen op eigen risico).

Een secundaire ingreep die ik wel overweeg is een borstvergroting. Dat is iets wat voor mij toch wel een behoorlijke invloed heeft op mijn zelfbeeld. Ook al is het prima te verbloemen dat ik kleine, naar mijn gevoel veel te kleine, borsten heb, is dit een gedachte die terug blijft komen. Het valt in dezelfde categorie als mijn geslachtsaanpassende operatie: de buitenwereld hoeft er heel niets van te zien, maar voor mij persoonlijk is het belangrijk. Het is iets wat mij confronteert als ik naakt voor de spiegel sta. Iets dat niet goed past in mijn vrouwelijk zelfbeeld.

Door de opmerkingen over geboren in het verkeerde lichaam, vooral door het tegengeluid van binnen de transgenderscene ben ik er op een andere manier tegen aan gaan kijken. Ik ben nu niet zozeer aan het nadenken of ik een vergroting zou willen hebben. Nee, ik denk nu meer na over of ik mijn lichaam moet accepteren zoals het nu is, of dat ik dingen meer wil vormen om het op mijn utopische zelfbeeld te laten lijken. In het verleden heb ik al eerder gezegd dat ik vrede heb met het feit dat je altijd aan me zal zien dat ik niet als meisje geboren ben, zolang men me nú maar als vrouw accepteert en bejegend. Gaat een grotere BH-maat daarmee helpen? Ik betwijfel het. Gaat een grotere bos hout me beter laten voelen als ik naakt voor de spiegel sta? Ik ben vrij zeker van wel. Is het me alle moeite waard? Ik ben er nog niet over uit.

Dat is het punt waar ik nu op zit: in hoeverre is iets als een borstvergroting een reële optie. Is het niet beter om mij lichaam te accpteren zoals het nu is? Ik heb al enorme stappen gemaakt, stappen waar ik heel blij mee ben. De chirurgische ingreep die ik heb gehad heeft voor mij echt verschil gemaakt, ik merk het dagelijks. Wat ik het meest sprekende voorbeeld vind: ik heb nogal wat keren mijn broek moeten laten zakken. Bij mijn huidtherapeuten, bij de physician assistant en stagiair, in de sauna, ten overstaan van mijn partners (al was het daar vrije keuze en geen moeten), voor de verpleging in het ziekenhuis. Ook al was ik niet blij met mijn penis, ik voelde me er nooit beschaamd over om ‘m te laten zien als dat nodig was. Het ding voelde toch als niet van mij dus wat viel er te schamen? Tegenwoordig is dat anders, mijn vagina is iets wat echt van mij is, het voelt als een onderdeel van mezelf. Het is niet iets wat ik zomaar deel met of laat zien aan anderen.

Een eventuele borstvergroting vind ik in hetzelfde straatje passen: het is iets dat ik voor mijzelf zou doen en voor mij alleen. Voor de buitenwereld is het niet nodig. Als ik mijn cupmaat onvoldoende vind zijn er legio manieren om daar wat aan te doen zonder dat er een pilletje of een scalpel aan te pas komt. Die mogelijkheden zijn stuk stuk voordeliger en er zit geen risico aan vast, behalve dat je moet oppassen als je van de hoge duikplank het zwembad in duikt. Maar dat durf ik toch al niet.

Ga ik mijn lichaam, met alle minpuntjes die ik zie, leren accepteren? Of kies ik er toch voor het modificeren en laat ik die minpuntjes onder handen nemen door een professional? Ik ben er nog niet over uit. Recentelijk is de manier waarop ik hierover denk ingrijpend veranderd. Natuurlijk kan ik ook gewoon niet meer naakt voor de spiegel gaan staan, maar dat is het probleem ontkennen in plaats van erkennen en aanpakken.