Beste reiziger…

Uiteraard is mij een paar keer gevraagd wat ik van de genderneutrale omroepen van de NS vindt. Mijn eerste gedachte, en leedvermaak, waren alle gekrenkte dames en heren die online hun onvrede met deze ontwikkeling uitten.

Als ik de commentaren onder de nieuwsberichten en op social media zie valt het mij op dat vooral de groep die graag de woorden als SJW’s, linkschmensch, gutmensch, en policors bezigt ineens zoveel waarde hecht aan correcte aanspreekvormen. Men moet normaal doen en zich maar vooral niet beledigd voelen en gewoon gehoorzamen.

Als LGTQIA+ minderheid mag je precies zijn wie je bent in Nederland. Zolang je maar niet opvalt en je precies gedraagt zoals de cis-meerderheid dat het liefste ziet. Mannen die hand in hand lopen zijn aanstootgevend. Vrouwen die zoenen worden behandeld alsof ze een live pornovoorstelling geven. Verbaal en fysiek geweld moeten we als LGBT’er maar normaal vinden en ‘gewoon’ een dikke huid kweken of de gevolgen maar dragen.
Het was hetzelfde riedeltje als er eens gewezen wordt op privileges van de meerderheid. Door anderen dezelfde privileges te gunnen, of dat nu een huwelijk is, mogen dienen in het leger, een veilig toilet of inclusive taalgebruik voelen de geprivilegieerden zich te kort gedaan. Als je niet beter zou weten zou je nog denken dat de overheid een belasting op het niet uitmaken van een minderheid had geïntroduceerd.
Persoonlijk voel ik mij prima aangesproken als een een omroep begint met “Dames en Heren.” Ik identificeer als vrouw en voel mij daar comfortabel bij. Maar inmiddels heb ik ook genoeg mensen leren kennen die zich daar minder prettig bij voelen. Mensen die schuilgaan achter de Q en I van de LGTQIA+. Een grote groep is het niet, ik ken er verhoudingsgewijs gewoon veel. Desalniettemin is het een geval kleine moeite, groot gebaar. Nog belangrijker: het is een duidelijk standpunt in een tijd dat discriminatie van minderheden onder het mom van ‘vrijheid van meningsuiting’ steeds meer salonfähig wordt gemaakt.
In een week waarin de Amerikaanse president op eigen houtje beslist dat alle transgender militairen oneervol ontslag moeten krijgen. En dat onze eigen Stichting Ideële Reclame selectief terug naar de jaren ’50 wenst te gaan. -In de tijd van enkel mannelijke onderwijzers werd ‘jongensgedrag’ beloond met een paar fikse tikken met een liniaal. Buiten dat het de campagne ontbreekt aan iedere wetenschappelijke onderbouwing.- Is het voortschrijdend inzicht van de NS en de Gemeente Amsterdam erg welkom.
Ik kan me echt op geen enkele manier voorstellen hoe je als cispersoon benadeeld wordt als de omroep op het station begint met “Beste reiziger” in plaats van “Dames en heren”. Als het vervolg van die omroep is dat mijn trein 25 minuten vertraging heeft, voel ik me met beide aanspreekvormen evenveel benadeeld als aangesproken. Omdat ik voor anderen niet kan bepalen door welke woorden zij zich beledigd of buitengesloten voelen nodig ik je uit om me dat uit te leggen. Je kan hieronder, als je wilt zelfs anoniem, uitleggen waarom jij zoveel moeite hebt met: “Beste reiziger.”

Bielzenblues

Update: Ik heb naar aanleiding van dit blog contact met OV-chipkaart. Zij gaan dit op een nette manier oplossen. Ze zorgen voor een nieuwe chipkaart en zullen alle ook backoffice zaken ook voor me afhandelen.

Acht jaar geleden studeerde ik af. Met het ophalen van mijn diploma moest ik helaas ook mijn ov-studentenkaart inleveren. Rijbewijsloos als ik was stapte ik over op een voordeelurenabonnement van de Nederlandse Spoorwegen, de korting op treinreizen scheelde toch wel een boel geld. Nooit heb ik beseft dat dat voordeelurenabonnement me later zoveel bielzenblues* zou opleveren gaandeweg mijn transitie vorderde.

Bij het definitief inleveren van mijn grote stuk geplastificeerd karton dat in geen enkele portemonnee paste, een Studenten-OV was twee keer zo groot als een bankpas, kreeg ik de kortingsbon van de NS voor dat voordeelurenabbo. Ik heb daar direct gebruik van gemaakt en moest een pasfoto inleveren voor het pasje dat erbij hoorde. Zo had ik iets om aan de conducteur te bewijzen dat ik ook echt de persoon was die recht had op 40% korting.

De gewone voordeelurenkaart werd vervangen voor een chipkaart. Van de NS kreeg ik vijf jaar geleden een pas met mijn voordeelurenreisproduct met dezelfde pasfoto als op mijn oude NS-abonnement, die pas gebruikte ik tot voor kort nog steeds om mee te reizen.

Dat er op mijn OV-chipkaart een oude pasfoto stond is het treinpersoneel al vaak opgevallen. Zo’n Service & Veiligheid Gorilla wist met luide stem aan de hele coupé te verkondigen dat ik niet mijn eigen pas zou bij zou hebben. Blijkbaar had hij geen zin in moeilijk doen, na een slechts één zin lange uitleg (“Dat is een lang verhaal.”) kreeg ik met meewarige blik mijn kaart in mijn handen geduwd en droop hij af. Ofwel mijn stem was voor hem duidelijk genoeg, of hij had niet veel zin in iemand die wel gewoon netjes had ingecheckt. De gewone conducteurs van de NS zitten gelukkig beter in hun mensenkennis en sociale vaardigheden. Vaak genoeg krijg ik bij controle – na lang staren naar mij en naar die pasfoto – een glimlach, een goedkeurend knikje of zelfs een compliment.

Met het officieel veranderen van mijn naam en juridisch geslacht vond ik het vorig jaar tijd om ook mijn gegevens bij de NS te veranderen en een nieuwe chip aan te vragen. Leek me makkelijk genoeg: mailtje naar de NS, nieuwe foto opsturen en binnen een aantal dagen een nette nieuwe OV-Chip met een foto waar ik wel weer op lijk. Dat blijkt dus enorm veel lastiger dan gedacht.

Mijn gegevens laten aanpassen is bij alle instanties tot nu toe eenvoudig gebleken. Bij mijn geboortegemeente maakte ik een afspraak en trof ik een enthousiaste ambtenaar die mijn aangifte opnam en mijn namen wijzigde. Met een nieuwe identiteitskaart ben ik de bank binnengestapt en waren in vijf minuten mijn gegevens bijgewerkt. Mijn zorgverzekering had aan een briefje van het Genderteam voldoende, bij mijn tandarts had aan een half woord al genoeg. De apotheek was zo voortvarend dat ze op basis van de recepten die ik had zelf aanboden om mijn gegevens aan te passen. Zelfs mijn diploma omwisselen bij mijn HBO instelling is makkelijk. Terwijl dat documenten zijn waar in de regel nóóit duplicaten van worden uitgegeven.

Anders is dat bij de NS. Vorig jaar heb ik al contact gezocht met de grote spoorvervoerder welke stappen ik moest zetten voor een simpel nieuw pasje. Op de site kon ik de informatie niet vinden. Van e-mail hebben ze bij de NS nog nooit gehoord, dus ik stuurde een jaar geleden een handgeschreven brief. Als het dat ouderwets moet, dan kunnen ze het krijgen ook. Ik had ook kunnen faxen, maar ik heb geen fax en wel een vulpen. In de brief verzocht ik mijn gegevens te wijzigen en me te voorzien van een nieuwe pas met daarop de bijgevoegde pasfoto.

Ik kreeg een nette brief terug, samen met de pasfoto die ik stuurde. In de administratie van de spoorwegen waren mijn gegevens aangepast aan de nieuwe situatie. Maar voor het aanvragen van een nieuwe OV-Chip werd doorverwezen naar het bedrijf dat die chipspassen uitbaat. Daar stond de volgende procedure bij uitgelegd:

  • Schaf voor € 7,50 een tijdelijke anonieme ov-chipkaart aan
  • Laat bij de servicebalie mijn voordeelurenabonnement overzetten van mijn oude kaart naar de tijdelijke kaart.
  • Stuur de oude ov-chipkaart op naar de NS
  • Schaf voor € 7,50 nieuwe persoonlijke ov-chipkaart aan
  • Laat mijn voordeelurenabonnement bij de servicebalie overzetten van de tijdelijke anonieme kaart naar de nieuwe persoonlijke kaart.
  • Stuur de oude ov-chipkaart op naar de NS om het resterende saldo terug te krijgen.

Ik heb het er toen maar bij gelaten. Mijn oude persoonlijke ov-chip zou nog tot dit jaar geldig zijn en ik verwachtte dat de NS voor de nieuwe kaart een nieuwe pasfoto zou vragen. Tot ik deze week in mijn brievenbus post van de NS aantrof, althans het was briefpapier van de NS, met een NS logo en in de NS huisstijl. De brief was gericht aan meneer Fading Gender en bijgevoegd was een nieuwe OV-Chip, ook deze met NS-logo, op naam van meneer Fading Gender met uiteraard dezelfde oude pasfoto van acht jaar geleden erop. Even voor het vergelijk: mijn nieuwe OV-Chip en een recente foto:

wpid-wp-1432667887913.jpeg

Blijkbaar was het wijzigen van mijn gegevens in het klantenbestand van de NS toch niet zo succesvol. Ik heb toen een aardige twitterconversatie gehad met de webcare afdeling van de NS. Die zeiden niets voor me te kunnen doen verwezen me door naar hun toeleverancier die de chipkaarten leverde. Mijn vraag of ik dan ook bij Prorail een pasje moest aanvragen om met de trein te kunnen zagen ze het sarcasme niet van in. Is er een emoji voor [sarcasm sign]? Zou handig zijn op twitter.

Maar mijn verbazing was nog wel het allergrootst toen ik afgelopen week wéér een brief van de NS ontving. Ook op NS briefpapier met NS logo en in NS huisstijl. Deze brief was gericht aan mevrouw Fading gender en gestuurd om me te informeren dat er een slordige € 60 euro van mijn rekening zou worden geïncasseerd. De abonnementskosten voor mijn voordeeluren abonnement. Blijkbaar kunnen ze mijn klant-gegevens toch wel aanpassen, maar dat doen ze niet consequent.

Het ziet er naar uit dat ik de komende vijf jaar weer met dezelfde hopeloos verouderde pasfoto op mijn OV-Chip ga reizen. Dan maar de incidentele rare blikken van controleurs en beschuldigingen van zwartrijden op de koop toe nemen. De procedure om een nieuwe pas te krijgen vind ik gewoon te omslachtig en te klantonvriendelijk. Ik heb mijn best gedaan om de NS op de hoogte te stellen van de wijzigingen. Als zij dan blijkbaar niet kunnen zorgen dat ik een correcte pas krijg dan is dat niet mijn probleem. Dan maar regelmatig bielzenblues als mijn vervoersbewijs wordt gecontroleerd.

* Als je die referentie snapt, dan heb je gelijk een idee in welke tijd ik studeerde en veel met de trein ging op weg naar studi

Wijzigingen doorgeven

Twee weken terug in mijn brievenbus post van de gemeente waar ik woon, gericht aan Mevrouw D. Fading Gender. Dat is het eerste officiële poststuk dat mijn nieuwe naam en geslacht vermeld. Het was een brief met uitleg dat de gemeente mijn gegevens in de BRP (Basis Registratie Personen, de opvolger van de GBA) zijn gewijzigd. Als gevolg daarvan is mijn identiteitskaart ongeldig verklaard, de gegevens erop komen immers niet meer overeen met de overheidsadministratie. Ik kreeg vier weken om een nieuwe aan te vragen en dat heb ik vandaag gedaan.

Hoe leuk ik het vond om aan aangifte te doen zo vervelend vond ik het om een nieuw identiteitsbewijs aan te vragen. Door die strenge regels moet je tegenwoordig chagrijnig kijkend in je paspoort. Zelfs mijn bril moest af, want de glazen reflecteerden te sterk. Ik heb me er maar bij neergelegd dat ik de komende 10 jaar stom op mijn identiteitsbewijs sta. Gelukkig lijk ik totaal niet op die foto, dus dat scheelt.

Nu een nieuw identeitsbewijs in de maak is, kan ik verder om overal mijn gegevens te laten aanpassen. Ik heb een lijstje gemaakt:

  • Identiteitskaart
  • Werkgever
  • OV-Chipkaart + NS Abonnement
  • Bank
  • Diploma’s van middelbare school en MBO en HBO opleidingen
  • Verzekering
  • Hypotheekverstrekker
  • Vereniging van Eigenaren
  • Diverse nutsbedrijven
  • Telefoonmaatschappijen

Mijn zwem- en veterstrikdiploma’s laat ik wel voor wat het is. De komende tijd heb ik de nodige administratie bij te werken. Bij mijn werkgever is het nodige al aangepast en alle overheidsdiensten volgen eenvoudigweg de BRP. Mijn bank heeft geslachtswijziging gewoon in een standaard onlineformulier verwerkt, dat is ook zo gepiept.

Mijn eerste uitdaging is een nieuwe persoonlijke OV-Chipkaart aanvragen bij de NS. Het is namelijk niet mogelijk om ’s lands grootste railvervoerder een e-mail te sturen. Je kan ze alleen maar bereiken via een chatrobot op hun website die al moeite heeft met de meest simpele vragen of via social media, een gewoon e-mailadres hebben ze niet. Er zat niets anders op dan maar mijn vulpen en briefpapier erbij te pakken en ouderwetsch een brief te schrijven. Waarvan akte:

wpid-wp-1408037969547.jpeg