Bielzenblues

Update: Ik heb naar aanleiding van dit blog contact met OV-chipkaart. Zij gaan dit op een nette manier oplossen. Ze zorgen voor een nieuwe chipkaart en zullen alle ook backoffice zaken ook voor me afhandelen.

Acht jaar geleden studeerde ik af. Met het ophalen van mijn diploma moest ik helaas ook mijn ov-studentenkaart inleveren. Rijbewijsloos als ik was stapte ik over op een voordeelurenabonnement van de Nederlandse Spoorwegen, de korting op treinreizen scheelde toch wel een boel geld. Nooit heb ik beseft dat dat voordeelurenabonnement me later zoveel bielzenblues* zou opleveren gaandeweg mijn transitie vorderde.

Bij het definitief inleveren van mijn grote stuk geplastificeerd karton dat in geen enkele portemonnee paste, een Studenten-OV was twee keer zo groot als een bankpas, kreeg ik de kortingsbon van de NS voor dat voordeelurenabbo. Ik heb daar direct gebruik van gemaakt en moest een pasfoto inleveren voor het pasje dat erbij hoorde. Zo had ik iets om aan de conducteur te bewijzen dat ik ook echt de persoon was die recht had op 40% korting.

De gewone voordeelurenkaart werd vervangen voor een chipkaart. Van de NS kreeg ik vijf jaar geleden een pas met mijn voordeelurenreisproduct met dezelfde pasfoto als op mijn oude NS-abonnement, die pas gebruikte ik tot voor kort nog steeds om mee te reizen.

Dat er op mijn OV-chipkaart een oude pasfoto stond is het treinpersoneel al vaak opgevallen. Zo’n Service & Veiligheid Gorilla wist met luide stem aan de hele coupé te verkondigen dat ik niet mijn eigen pas zou bij zou hebben. Blijkbaar had hij geen zin in moeilijk doen, na een slechts één zin lange uitleg (“Dat is een lang verhaal.”) kreeg ik met meewarige blik mijn kaart in mijn handen geduwd en droop hij af. Ofwel mijn stem was voor hem duidelijk genoeg, of hij had niet veel zin in iemand die wel gewoon netjes had ingecheckt. De gewone conducteurs van de NS zitten gelukkig beter in hun mensenkennis en sociale vaardigheden. Vaak genoeg krijg ik bij controle – na lang staren naar mij en naar die pasfoto – een glimlach, een goedkeurend knikje of zelfs een compliment.

Met het officieel veranderen van mijn naam en juridisch geslacht vond ik het vorig jaar tijd om ook mijn gegevens bij de NS te veranderen en een nieuwe chip aan te vragen. Leek me makkelijk genoeg: mailtje naar de NS, nieuwe foto opsturen en binnen een aantal dagen een nette nieuwe OV-Chip met een foto waar ik wel weer op lijk. Dat blijkt dus enorm veel lastiger dan gedacht.

Mijn gegevens laten aanpassen is bij alle instanties tot nu toe eenvoudig gebleken. Bij mijn geboortegemeente maakte ik een afspraak en trof ik een enthousiaste ambtenaar die mijn aangifte opnam en mijn namen wijzigde. Met een nieuwe identiteitskaart ben ik de bank binnengestapt en waren in vijf minuten mijn gegevens bijgewerkt. Mijn zorgverzekering had aan een briefje van het Genderteam voldoende, bij mijn tandarts had aan een half woord al genoeg. De apotheek was zo voortvarend dat ze op basis van de recepten die ik had zelf aanboden om mijn gegevens aan te passen. Zelfs mijn diploma omwisselen bij mijn HBO instelling is makkelijk. Terwijl dat documenten zijn waar in de regel nóóit duplicaten van worden uitgegeven.

Anders is dat bij de NS. Vorig jaar heb ik al contact gezocht met de grote spoorvervoerder welke stappen ik moest zetten voor een simpel nieuw pasje. Op de site kon ik de informatie niet vinden. Van e-mail hebben ze bij de NS nog nooit gehoord, dus ik stuurde een jaar geleden een handgeschreven brief. Als het dat ouderwets moet, dan kunnen ze het krijgen ook. Ik had ook kunnen faxen, maar ik heb geen fax en wel een vulpen. In de brief verzocht ik mijn gegevens te wijzigen en me te voorzien van een nieuwe pas met daarop de bijgevoegde pasfoto.

Ik kreeg een nette brief terug, samen met de pasfoto die ik stuurde. In de administratie van de spoorwegen waren mijn gegevens aangepast aan de nieuwe situatie. Maar voor het aanvragen van een nieuwe OV-Chip werd doorverwezen naar het bedrijf dat die chipspassen uitbaat. Daar stond de volgende procedure bij uitgelegd:

  • Schaf voor € 7,50 een tijdelijke anonieme ov-chipkaart aan
  • Laat bij de servicebalie mijn voordeelurenabonnement overzetten van mijn oude kaart naar de tijdelijke kaart.
  • Stuur de oude ov-chipkaart op naar de NS
  • Schaf voor € 7,50 nieuwe persoonlijke ov-chipkaart aan
  • Laat mijn voordeelurenabonnement bij de servicebalie overzetten van de tijdelijke anonieme kaart naar de nieuwe persoonlijke kaart.
  • Stuur de oude ov-chipkaart op naar de NS om het resterende saldo terug te krijgen.

Ik heb het er toen maar bij gelaten. Mijn oude persoonlijke ov-chip zou nog tot dit jaar geldig zijn en ik verwachtte dat de NS voor de nieuwe kaart een nieuwe pasfoto zou vragen. Tot ik deze week in mijn brievenbus post van de NS aantrof, althans het was briefpapier van de NS, met een NS logo en in de NS huisstijl. De brief was gericht aan meneer Fading Gender en bijgevoegd was een nieuwe OV-Chip, ook deze met NS-logo, op naam van meneer Fading Gender met uiteraard dezelfde oude pasfoto van acht jaar geleden erop. Even voor het vergelijk: mijn nieuwe OV-Chip en een recente foto:

wpid-wp-1432667887913.jpeg

Blijkbaar was het wijzigen van mijn gegevens in het klantenbestand van de NS toch niet zo succesvol. Ik heb toen een aardige twitterconversatie gehad met de webcare afdeling van de NS. Die zeiden niets voor me te kunnen doen verwezen me door naar hun toeleverancier die de chipkaarten leverde. Mijn vraag of ik dan ook bij Prorail een pasje moest aanvragen om met de trein te kunnen zagen ze het sarcasme niet van in. Is er een emoji voor [sarcasm sign]? Zou handig zijn op twitter.

Maar mijn verbazing was nog wel het allergrootst toen ik afgelopen week wéér een brief van de NS ontving. Ook op NS briefpapier met NS logo en in NS huisstijl. Deze brief was gericht aan mevrouw Fading gender en gestuurd om me te informeren dat er een slordige € 60 euro van mijn rekening zou worden geïncasseerd. De abonnementskosten voor mijn voordeeluren abonnement. Blijkbaar kunnen ze mijn klant-gegevens toch wel aanpassen, maar dat doen ze niet consequent.

Het ziet er naar uit dat ik de komende vijf jaar weer met dezelfde hopeloos verouderde pasfoto op mijn OV-Chip ga reizen. Dan maar de incidentele rare blikken van controleurs en beschuldigingen van zwartrijden op de koop toe nemen. De procedure om een nieuwe pas te krijgen vind ik gewoon te omslachtig en te klantonvriendelijk. Ik heb mijn best gedaan om de NS op de hoogte te stellen van de wijzigingen. Als zij dan blijkbaar niet kunnen zorgen dat ik een correcte pas krijg dan is dat niet mijn probleem. Dan maar regelmatig bielzenblues als mijn vervoersbewijs wordt gecontroleerd.

* Als je die referentie snapt, dan heb je gelijk een idee in welke tijd ik studeerde en veel met de trein ging op weg naar studi

Het ideële overwint

Het heeft even geduurd, maar sinds vandaag is het officieel. Bijna vijf jaar nadat ik voor het eerst contact opnam met het Genderteam zat ik vandaag bij de burgerlijke stand van de gemeente waar mijn vader dertig jaar geleden ook was om aangifte te doen van mijn geboorte. Mijn voornamen en geslacht zijn aangepast op mijn geboorte akte.

De ambtenaar was vooraf al in het archief gedoken om daar een groot in zwart leer gebonden boek te halen. Het lag klaar toen ik binnenkwam: Geboorten deel 1. Het boek bevatte mijn originele geboorteakte. Het heeft toch wel wat om dat zo te zien. De manier waarop dat vroeger ging is toch anders dan nu. Een gedrukt formulier waar de velden zijn ingevuld met typemachine. Met van die karakteristieke ronde schreefletters. Dat imperfecte in de uitlijning op de regel, de variatie in hoe zwart de letters zijn. Karakter die de moderne laserprinters toch niet hebben.

De wijziging zelf had niet veel om het lijf, een paar muisklikken, wat letters intikken in de velden voor mijn voornamen, nog wat muisklikken en het was gedaan. Op officieel aktepapier kreeg ik een netjes geprinte versie van het Aangifteformulier wijziging geslacht en voornamen. Alle ingevulde informatie netjes uitgelijnd en overal in even zwart en hetzelfde lettertype. Enkel de met de hand gezette stempel met het gemeentewapen doet nog terugdenken aan de manier waarop mijn mijn geboorteakte zelf ooit opgesteld is.

Ik heb nog wat gepraat met de ambtenaar, die het duidelijk leuk vond om mijn aangifte op te nemen en de wijzigingen door te voeren. Ik nam felicitaties in ontvangst en verliet het spreekkamertje. Mijn armen in een veelzeggende juichstand en onderweg naar een goede banketbakker voor koffie en taart om het te vieren. De handeling was kort en eenvoudig. Het gevoel van overwinning is groot. wpid-wp-1405620502326.jpeg

Buiten viel mijn oog op een citaat op de gevel, boven het gemeentewapen: “Ondanks alles strijdt het ideële tegen het materiële.” Het blijkt ooit gesproken door een uitspraak van een groot kunstenaar met wie ik mijn geboorteplaats deel: Piet Mondriaan. Ik vind het wel passen bij wat ik de afgelopen jaren heb doorgemaakt. Mijn transitie is ook een strijd van een idee tegen de materie. Het gender dat ik ervaar kan ik op geen enkele manier objectief meetbaar aantonen. Dit terwijl mijn geboortegeslacht wél aantoonbaar is. In deze strijd heeft het idee gewonnen van de materie.

wpid-wp-1405620506938.jpeg

De wijzigingen zijn nu officieel en de staat erkent nu mijn nieuwe geslacht. Het zal nog even duren voordat alle documenten zijn aangepast. De gegevens moeten nu worden doorgestuurd naar de gemeente waar ik woon, zodat daar de Basisregistratie Personen (BRP, de opvolger van de GBA) kan worden bijgewerkt en ik een nieuw paspoort kan aanvragen met mijn nieuwe voornamen en geslacht. Daarmee kan ik dan alle inschrijvingen gaan wijzigen en mijn diploma’s laten vernieuwen.

Procedure, welke procedure?

De laatste keer dat ik een pakketje informatie kreeg van het Genderteam zat er in de envelop die ze me stuurden ook een lijstje met advocaten. Deze familierechtspecialisten, hebben onder andere ervaring met de procedures voor de juridische naam- en geslachtswijziging. Dat moet op dit moment nog via de rechter én een dure advocaat, de procedure kost een slordige € 1.000,-. Daar komt verandering in, vlak voor kerst heeft na een hoop gesteggel en vertraging de Eerste Kamer de Transgenderwet aangenomen. Door deze wetswijziging in het Burgerlijk Wetboek gaat het eenvoudiger en goedkoper worden om naam en geslacht te wijzigen. Je hoeft niet meer naar de rechter, maar kan direct naar de gemeente, en de sterilisatie-eis is vervangen door een verklaring van een als deskundige aangewezen psycholoog.

Nu is die sterilisatie-eis voor mij niet zo’n obstakel meer. Ik ben inmiddels geopereerd en ‘definitief en onomkeerbaar onvruchtbaar’ gemaakt. -Over de voorraad sperma die bij het AMC in een vat vloeibare stikstof is opgeslagen zal ik de Staatssecretaris maar niet wijzer maken.- Ik kom volgens de oude regels ook al in aanmerking voor een aangepaste geboorteakte en een nieuw paspoort. Ik zou dus een advocaat kunnen bellen en de procedures in gang zetten. Maar de twee maanden die ik nog moet wachten, daar zit ik na 4,5 jaar niet meer zo mee. Trouwens, die gerechtelijke procedure zal ook niet in een weekje geklaard zijn en er zit ook nog een bezwaartermijn van drie maanden in verpakt. Sterker nog, wachten op de nieuwe wet, die ingaat op 1 juli, kan wel eens sneller zijn dan nu nog naar de rechter stappen.

Dat is als de gemeenten er klaar voor zijn tenminste. Dat de Tweede Kamer al op 9 april vorig jaar de Transgenderwet heeft aangenomen heeft de gemeenten blijkbaar niet al bewogen om dingen voor te bereiden. De Eerste kamer stemde op 18 december definitief in met de wetswijziging. De Staatssecretaris noemde toen een ingangsdatum van 1 juli 2014 om zo de gemeenten een half jaar te geven om de nodige voorbereidingen te treffen. Het is nu de vraag of die zes maanden genoeg zal zijn.

Deze week heb ik eens contact opgenomen met de afdelingen burgerzaken van de gemeentes waar ik woon en die waar ik ben geboren. Om eens te informeren of ze al duidelijk hebben wat er precies nodig is behalve die deskundigenverklaring. Maar beide gemeentes waren er nog niet uit of 1 juli wel een haalbare datum is. Het ontbreekt ze nog aan procedures. Ze kunnen me nog niet eens vertellen bij welke gemeente ik moet zijn: die waar ik woon, of die waar ik ben geboren. Ik vermoed de laatste, aangezien ik dáár ben ingeschreven in het geboorteregister.

In mijn woongemeente kreeg ik de aanwijzing om het later nog eens te vragen. Mijn geboortegemeente stelde zich klantvriendelijker op. Zij boden aan om alvast een afspraak te maken voor 1 juli, dat ik op die datum direct terecht kan op het gemeentehuis. Onder het voorbehoud dat ze dan wel een procedure hebben. Die afspraak staat dus inmiddels in mijn agenda.

Dag voor depthologisatie van Genderdysforie

Vandaag is het de Internationale actiedag voor trans depathologisatie.  Simpel gezegd wordt er actie gevoerd om genderdysforie niet meer te zien als een ziekte maar als een gewone variatie die nu eenmaal bestaat binnen de mensheid.

Zie ook: www.stp2012.info

Ik werd getipt door een vriendin over een Iers blog over de de Ierse wettelijke situatie: Recognition Not Pathologisation- how bad could it be?. Als je denkt dat we in Nederland nog ouderwetsch zijn en achter de feiten aan lopen, in Ierland is het nog erger. Even samengevat: om juridisch je geslacht te veranderen moet je in Nederland nog steeds een medische behandeling ondergaan inclusief een gedwongen  sterilisatie. Van dat alles maak je een dossier, dat stuur je naar een advocaat en die gaat ermee naar de rechter. De rechter doet vervolgens inhoudelijk uitspraak of er wel of niet een aantekening in het geboorteregister gemaakt kan worden. In Ierland moet je ook nog eens scheiden indien je getrouwd bent en verschijnen voor een panel wat gaat beoordelen of jij wel bent wie je bent. In de Ierse blogtekst schrijft Aoife O’Riordan over de situatie in Argentinië, daar is het allemaal een stuk eenvoudiger: geen artsen, geen commissie, geen rechter en vooral geen Godwin. Je vult een formulier in, haalt een stempeltje bij de daartoe bevoegde ambtenaar en hebt, als je daar zelf behoefte aan hebt, toegang tot medische bijstand. Daar gaat het om: die keuze.

Maar er is ligt toch een wetswijziging bij de Tweede Kamer, dat alles beter maakt?

Jawel, maar dat wetsvoorstel is zover ik weet nog niet behandeld of aangenomen. Dan moet er de Eerste Kamer ook nog overheen plassen. Ik weet dat de PvdA het wetsvoorstel steunt en ook het roze stembusakkoord heeft getekend terwijl de VVD, hoewel ze niet mee zijn gegaan in dat stembusakkoord wel voorstander is van de nieuwe wet. Ook de andere niet-christelijke partijen zijn voorstander.(Om je geheugen op te frissen: volgens de nieuwe wet vervalt de gang naar de rechter en  de sterilisatie-eis, maar je moet nog steeds een brief van een aangewezen persoon hebben die bepaald of jij wel bent wie je je voelt.) In de Tweede Kamer moet er dus een meerderheid zijn die voor de wet gaat stemmen als deze behandeld gaat worden.

Ook al zijn we nog niet zover, ik heb wel goede hoop op verbetering.  In andere Europese landen is de sterilisatie-eis al geschrapt en in de VS is er ook nog wat gaande. De Amerikaanse Psychologievereniging (American Psychological Association) brengt in maart 2013 de vijfde versie van de Diagnsostic and Statistical Manual of Mental Disorders uit. Dat boekwerk, dat meestal gewoon DSM wordt genoemd, is behalve in de VS ook in Nederland de richtlijn voor het stellen van psychische diagnoses. In de nieuwe versie is er voor mijn diagnose een kleine wijziging van de definitie voorgesteld; in de voorgaande versies spreekt men over een identiteitsstoornis in de DSM-V wordt dat geherdefinieerd als dysforie. De nadruk verschuift van het psychische naar het lichamelijke aspect. Kort gezegd: vanaf Maart 2013 (dan komt de DSM-V uit) ben ik niet meer geestesziek, maar heb ik een lichamelijke afwijking. Daarnaast bied de nieuwe tekst in de DSM ook ruimte voor definiëren van genders die buiten de traditionele strakke man-vrouw binair liggen.

Als de wetswijziging zoals deze er nu is wordt aangenomen dan is dat een enorme stap vooruit. Voor mij persoonlijk wordt het een en ander een stuk makkelijker en vooral goedkoper. De kosten voor mijn juridische naam- en geslachtswijziging zullen flink lager uit gaan pakken als ik niet via een advocaat en rechter hoef. Formuliertje -> leges -> stempeltje ->vers paspoort, Zo eenvoudig kan het  dan zijn. Maar dan zijn we nog steeds bij lange na niet zo ver als Argentinië. Genderdysforie is dan nog steeds een ziekte en je moet officieel ziek verklaard worden om je geslacht op je paspoort te kunnen wijzigen. Om vage redenen zal er altijd een poortwachter blijven. Ik heb argumenten gehoord dat men bang is voor identiteitsfraude en crimineel misbruik van de mogelijkheden om ‘zomaar’ van geslacht te veranderen. Nu kan ik me niet voorstellen dat je wanneer je als crimineel voor de autoriteiten wil verdwijnen zo’n gigantisch bureaucratisch en vooral traceerbaar papierspoor wil achterlaten.

In het Ierse blog wordt vraagt schrijfster Aoife zich af wat er überhaupt een probleem zal zijn als iemand iedere week van geslacht veranderd. Papierwerk gaat gepaard met leges, leges zijn inkomsten voor de overheid en inkomsten voor de overheid zijn goed voor de economie is haar beredenering. Geen speld tussen te krijgen als je het mij vraagt. Zelf kan ik ook geen rationele redenen bedenken waarom juridische geslachtswijzigingen zo moeilijk moeten blijven. Ik kan wel wat irrationele xenofobe argumenten bedenken en die zijn in onze politiek helaas nog steeds geldig debatmateriaal.

Om dezelfde vraag te stellen als Aoife O’Riordan: Wat is het probleem als genderdysforie gewoon als een natuurlijke variatie wordt erkend? Waarom is de optie tot medische behandeling geen vrije keuze maar toch nog altijd een verplichting  als je je eigen gender erkend wil hebben? Want ik kan je op een briefje geven dat de lijst met erkende personen die de verklaring mogen gaan afleggen de psychologen van de genderteams zijn. Dat de sterilisatie-eis wordt geschrapt en de lichamelijke integriteit is een goed begin. Maar niet meer dan logisch als je bedenkt dat het één van de Universele Rechten van de Mens betreft. Eigenlijk is het gewoon voldoen aan internationale verdragen en niet een stap erop vooruit lopen. De nieuwe wet is een verbetering maar geen niet dé oplossing het is niet dé erkenning die transgenders eigenlijk wensen.

 

zal eindelijk worden geëerbiedigd maar er wordt nog altijd een forse drempel opgeworpen.

Wetswijziging voor administratieve geslachtsaanpassing

Hoera! Na jaren van vertraging en beloftes is er door de staatsecretaris eindelijk een wetsvoorstel ingediend om de regels rondom de administratieve wijziging van je geslacht te versoepelen. Een maand geleden postte ik nog Paspoortperikelen, waar ik schreef dat dit wetsvoorstel in voorbereiding was. Afgelopen vrijdag heeft het Ministerie van Justitie een persbericht doen uitgaan dat daarover berichtte. Ik heb alleen nog dat persbericht en wat meer nieuws rondom het gebeuren gehoord en gelezen, nog niet de exacte wettekst. Naar wat ik begrijp wordt niet alleen die sterilisatie eis geschrapt, ook de procedure zal vereenvoudigd worden.

Volgens de huidige, oude, wetgeving moet je nog onvruchtbaar gemaakt worden voordat je in de gemeentelijke basisadministratie en het geboorteregister de geslachtswijziging kan laten doorvoeren. Dit was een doorn in het oog van niet alleen de transgendergemeenschap, maar diverse mensenrechtenorganisaties. Het is nogal een aantasting van je lichamelijke integriteit zo’n verplichte sterilisatie. Dat je voor iets simpels als een M in een V veranderen in een computer maar even langs een arts moet om wat organen te laten verwijderen. In de nieuwe situatie is een deskundigenverklaring dat de overtuiging van het veranderen van het geslacht blijvend van aard is voldoende.

In de paar regels van dat persbericht staat ook genoemd dat je met die verklaring naar een ambtenaar van de burgerlijke stand moet. Dat zou een enorme verbetering zijn ten opzichte van de huidige gang van zaken. Waar je met een advocaat naar de rechter moet die de geslachtswijziging moet goedkeuren. Als die stap ook uit het proces kan worden geschrapt scheelt dat een boel geld. Ik heb om mij heen gehoord dat je voor alle papierwerk als snel zo’n € 800,- kwijt bent aan een advocaat en bijkomende kosten. Ik betaal veel liever gewoon alleen maar die € 50,- aan leges voor een nieuw paspoort.

Het wetsvoorstel is inmiddels goedgekeurd door de ministerraad en ligt nu bij de Raad van State. Als ik mijn lessen Economie en Geschiedenis over Thorbecke goed herinner gaat het wetsvoorstel nadat de Raad van State er een advies bijgedaan heeft naar de Tweede Kamer voor behandeling en stemming. Als dan de Eerste Kamer er ook nog zijn plasje over heeft gedaan kan het naar Hare Majesteit voor een krabbel. Het zal dus nog wel even gaan duren. Maar ik ben al wel optimistisch! Ik ga er niet vanuit dat de conservatieven in deze zaak dwars gaan liggen, zoals dat in Zweden helaas wel is gebeurd.