Transgenderwet naar het parlement!

Het heeft lang geduurd maar vandaag is eindelijk het wetsvoorstel voor wat in de volksmond al de nieuwe transgenderwet heet. Ik vind “Wijziging van Boek 1 van het Burgerlijk Wetboek en de Wet gemeentelijke basisadministratie persoonsgegevens in verband met het wijzigen van de voorwaarden voor en de bevoegdheid ter zake van wijziging van de vermelding van het geslacht in de akte van geboorte” zelf ook wel erg lang om uit te spreken. Dus ik noem het ook gewoon transgenderwet. Ik heb net de wetstekst en de bijbehorende memorie van toelichting doorgelezen en dit wetsontwerp stemt mij positief.

In de toelichting doet de Staatssecretaris uitleg over de totstandkoming van deze nieuwe wet. Onder andere wordt er terug geblikt naar de huidige wetgeving die stamt uit 1985. Destijds was Nederland een van de eerste landen waar de mogelijkheid tot aanpassing van het geslacht op het paspoort mogelijk was. Volgens de toen geldende opvattingen is er toen een sterilisatie-eis opgenomen in wet, dat was een ‘natuurlijk’ onderdeel van transseksualiteit vond men toen. In de loop der jaren zijn de ideën daarover gewijzigd. Ook gewijzigd zijn andere familiewetten die nu geen obstakel meer vormen, het homohuwelijk is mogelijk en ook de adoptiewetgeving is zodanig aangepast dat kinderen twee legale vaders of moeders kunnen hebben. Uiteraard speelt ook mee dat de wetgeving in de ons omringende landen de onze is voorbijgestreefd en de overheid is dit voorjaar nog op de vingers getikt door mensenrechtenorganisatie Human Rights Watch.

Het wetsvoorstel kent een drietal grote belangrijke wijzigingen:

De sterilisatie-eis vervalt. Dit was het grote struikelblok in de oude huidige wetgeving. Om het geslacht op je paspoort aan te kunnen passen moet je nu nog een medisch bewijs hebben dat je definitief  onvruchtbaar bent gemaakt door het verwijderen van de testikels of de eierstokken en baarmoeder. Dat was een inbreuk de lichamelijke integriteit omschreven in de universele rechten van de mens en dichter bij huis artikel 11 van de Nederlandse grondwet. Volgens het nieuwe wetsvoorstel zal er slechts een verklaring van een daartoe bevoegde en aangewezen deskundige nodig zijn. Deze deskundige moet verklaren dat de overtuiging dat je als transgender een langdurige overtuiging hebt van geslacht te willen veranderen. Deze drempel is ingebouwd om psychiatrische stoornissen en crimineel misbruik van de wet te voorkomen.

De geslachtswijziging wordt een ambtelijke procedure. Nu moet je nog langs de rechter om je geslacht te laten aanpassen. Dat betekent een advocaat en griffierechten die je kwijt bent. Bij elkaar een aanzienlijk bedrag, ik heb bedragen gehoord die richting de 1000 euro gaan. Voortaan zal de ambtenaar van de burgelijke stand een toevoeging kunnen doen aan de akte van geboorte. Als ik de tekst goed begrijp (“de ambtenaar van de burgerlijke stand onder wie de desbetreffende akte berust”) moet dat in je geboorteplaats.

De voornaamsverandering kan óók door de ambtenaar van de burgelijke stand worden doorgevoerd,te gelijk met de geslachtswijziging. Je voornaam veranderen moet nu nog via de rechter. In de toelichting wordt erkend dat het niet meer dan logisch is dat er bij een geslachtswijziging ook een nieuwe voornaam hoort. Logischer wijs is het dan het handigst om dat in dezelfde ambtelijke procedure mee te nemen.

Wat er nog wel hetzelfde blijft zijn zaken inzaken het verwekken en baren van kinderen om zo moeilijkheden rondom ouderschap en familierecht te voorkomen. Als een man geboren als vrouw een kind baart dan is hij nog steeds automatisch de moeder. Op deze manier heeft het kind automatisch een ouder. Voor vrouwen die een kind verwekken is het me niet helemaal duidelijk, maar als ik het goed begrijp kunnen zij door erkenning of adoptie als tweede moeder worden aangemerkt. Dat stuk tekst moet ik nog maar eens herlezen.

Ook hetzelfde blijft de vermelding van aanpassing op de akte van geboorte. In de Gemeentelijke Basis Administratie wordt het geslacht veranderd, dat betekend dat voor documenten als paspoorten en rijbewijzen automatisch het juiste geslacht wordt gebruikt. Dat zal ook gebeuren door alle instellingen die hun informatie uit de GBA halen, zoals de belastingdienst, UWV en Dienst Uitvoering Onderwijs. Alleen in bijzondere gevallen als de geboorte akte boven tafel moet is nog het geboortegeslacht te herleiden. De wetgever vind het eigen verantwoordelijkheid om in noodzakelijke gevallen instanties op de hoogte te brengen van het geboortegeslacht, voor medische behandelingen bijvoorbeeld.

Ik zie in dit wetsvoorstel geen grote haken en ogen en vooral heel grote verbeteringen. Uiteraard het vervallen van die sterilisatie-eis. Maar ik ben ook heel erg blij met het voornemen van een eenvoudige ambtelijke procedure zonder tussenkomst van de rechter. Blij verrast ben ik zelfs dat de voornaamswijziging in dezelfde procedure meegenomen wordt. Het klinkt uiteraard logisch, maar wetten zijn lang niet altijd logisch of voor de hand liggend. Ik ben benieuwd of alles stand zal gaan houden in het parlement, de wetstekst moet daar nog wel langs een aardig reutje conservatieve christenen die dit best nog wel eens roet in het eten kunnen gooien.

Voor meer informatie lees je het persbericht: Wetsvoorstel transgenders naar tweede kamer. Daar vind je ook links naar de letterlijke tekst van het wetsvoorstel en de memorie van toelichting.

Dé vraag

Het is dé vraag. De ultieme vraag. De vraag die alle andere vragen overbodig maakt. Maar het is niet de vraag of je trek hebt in een drankje.

Afgelopen week was het weer zover, iemand die nog niet van de hoed en de rand wist vroeg naar wat dingen over mijn transitie. Ik heb haar leren kennen ná mijn coming-out en ze vroeg naar wat dingen.  Dan komt toch weer de vraag die iedereen schijnt bezig te houden, of althans alle cis-mensen (cis betekent niet-trans) die ik tegenkom. Het is verreweg de meest gestelde vraag als het om mijn transitie gaat. Of ik me ook “ga laten opereren?” Met opereren doelen ze dan op de geslachtsaanpassende operatie. Ik snap niet zo goed wat nu die grote obsessie is die mensen met mijn genitaliën hebben, ik vraag aan anderen ook niet of hun binnenste schaamlippen ook echt kleiner zijn dan de buitenste of aan mannen of ze links- of rechtsdragend zijn en eventueel besneden. Maar aan transgenders lijkt het normaal om te vragen naar hun geslachtsorganen. Het is een vraag die mij in ieder geval veel gesteld wordt.

Een fragment uit Monthy Phytons Meaning of Life  zette me aan het denken en een theorie doen vormen:

De kersverse moeder vraagt, met haar benen nog in de beugels of haar zojuist geboren kind een jongen of meisje is, waarop de arts antwoord dat het nog een beetje vroeg is om het kind een rol op te dringen.

Dáár zit hem volgens mij de kneep. Voor mij, en heel veel transgenders die ik gesproken heb is het de normaalste zaak van de wereld om gender (hoe ik mij voel) en geslacht (mijn anatomie) als twee totale verschillende dingen te zien. In mijn open brief leg ik dit uit aan de hand van een genderbreadpoppetje.  Over het algemeen ervaren mensen die kampen met enige vorm van genderdysforie de maatschappelijke genderrol, gekoppeld aan het geboortegeslacht, als opgedrongen of opgelegd van buiten af. Ik realiseer mij dat  transgenders de regel bevestigende uitzondering zijn. Welke regel? De regel dat gender en geslacht onlosmakelijk aan elkaar verbonden zijn. Dat je genitaliën niet alleen je rol in de biologische voortplanting bepalen, maar ook je interesses en voorkeuren.

In de moderne westerse maatschappij, althans het liberale en progressieve deel daarvan heeft inmiddels wel door dat voorkeur losstaat van geslacht. Men kan accepteren dat een man liever een relatie heeft met een andere man en een vrouw met een andere vrouw. Het besef dat ook geslacht en gender twee ongerelateerde factoren in iemands persoonlijkheid zijn, dat moet nog doordringen tot het collectieve denkpatroon. Wat ik niet raar vind het concept van een gender is nogal abstract en niet tastbaar.

Ik theoretiseer dus dat men pas de overgang van man naar vrouw of van vrouw naar man kan zien zodra een plastisch chirurg het mes gezet heeft in wat er tussen de benen zit. Alsof dát het begin is van het nieuwe leven. Net zoals de wetgever daar nog zo over denkt, je kan pas je paspoort laten aanpassen nadat je onvruchtbaar gemaakt bent door de dokter. Als je er ook zo over denkt dan kan ik je verbeteren: eventuele operaties aan de primaire geslachtsorganen worden pas ver in het proces uitgevoerd. Eigenlijk is het de afsluiting van het traject. Er zijn genoeg transseksuelen die ervoor kiezen die grote operatie, om uiteenlopende redenen, helemaal niet te ondergaan.

Nog een theorie, die ik hoorde van een andere transgender toen we het hierover hadden. – Ja, wij transen praten over jullie cis-mensen, achter jullie rug om. Eén en al roddel en achterklap, voor het echte wij-zij gevoel. 😛 – Hij kwam met het fysieke op de proppen. Snijden in vlees is makkelijker te bevatten dan vage psychologische begrippen. Het is tastbaar, fysiek en makkelijk van buitenaf zichtbaar. Althans, als ik je zou toelaten om de inhoud ondergoed te bekijken.

Daar komen we op een ander punt:

Afkomstig van www.thegenderbook.com

Veel transgenders vinden dat gevraag naar hun genitaliën not-done. Ikzelf zit er niet zo mee, mits de vraag wordt gesteld uit oprechte interesse. Mij vragen naar dit soort dingen is overigens wel geheel op eigen risico. Ik geef op alles een antwoord, en schrik daar niet in terug om een en ander plastisch of beeldend uit te leggen. Er staat niet voor niets een fotoverslag van mijn bezoek aan het masturbatorium op dit blog te lezen.

Voor mij zou het niet de eerste vraag zijn die ik zou stellen, mijn insteek is anders. Voor mij persoonlijk is het veel belangrijker dat de zaken die voor iedereen zichtbaar zijn veranderen. Wat er ‘daar beneden’ gebeurt is minder belangrijk voor mij. Zeker nu ik door de Androcur simpelweg impotent ben geworden. Dat maakt het een stuk afstandelijker moet ik zeggen. Ik ben me minder bewust van mijn penis dan van mijn kleine teen, het zit aan mijn lichaam vast maar ik ben er nu helemaal niet meer aan gehecht.

Om de vraag te beantwoorden: waarschijnlijk wel. Het is trouwens iets wat pas ergens aan het einde van mijn traject zit, niet aan het begin ergens van. De kers op de appelmoes, het toetje, het puntje op de I. Het moment van grote omslag en mijn nieuwe start ligt in de zeer nabije toekomst. Ik ben al bezig aan de opmaat.

Nu ben ik benieuwd, terugkomend op de inleiding: waarom stellen zovelen nu juist de vraag of  ik me ga laten opereren. Is het die link tussen gender en geslacht die men legt? Is het dat plastische fysieke concept wat makkelijker te begrijpen is? Of heeft die vraag een hele andere drijfveer?

Kamertje

Ik begon gistermiddag al met schrijven aan deze blogpost maar twijfelde of ik ‘m wel moest publiceren, dat doe ik nu alsnog. Ik vind seks en voortplanting een normaal en behoorlijk essentieel onderdeel van het leven. Als je dat iets vind wat achter gesloten deuren in het donker plaats moet vinden, of als je wat preuts bent op dat gebied sla je deze blogpost beter over. Voor mij is het een thema wat mij momenteel heel erg bezighoudt. Je bent gewaarschuwd!

Ik ben er erg zeker van, dat ik nooit (eigen) kinderen zou willen. Echter de stap om die deur nu al definitief dicht te gooien vind ik te groot. Ik heb na veel wikken en wegen over mijn dilemma waar ik eerder over schreef er voor gekozen om sperma in te laten vriezen. De kosten die er tegenover staan zijn nog wel te overzien. Het valt buiten de verzekering omdat mijn “geslachtsaanpassende behandeling” mij blijkbaar niet onbedoeld onvruchtbaar maakt.  Ik betaal het uit eigen zak. Maar, zoals het iemand mij het wist te brengen: zie het als een verzekering. Liever maak ik er geen gebruik van, maar als het nodig mocht zijn dan kán het. Ik koop er gemoedsrust voor. Desondanks heb ik de afgelopen dagen nog veel getwijfeld. Die pillen liggen me nu al twee weken aan te staren en roepen nog net niet iedere morgen “Eet mij! Eet mij!” tegen me.

Gisteren ben ik naar het Academisch Medisch Centrum voor Fertiliteit geweest, ik kort het verder even af al fertlab, een polikliniek binnen het AMC. Voor de eerste van de twee bezoeken die er nodig zijn om het benodigde genetische materiaal in te leveren. Dat gaat helaas niet zo makkelijk als bloedprikken: naald erin, buisje vol, naald eruit. Dit moet je zelf doen, zoals ze het zo lekker droog en zakelijk weten te omschrijven in hun patiëntenbrochure: “…te produceren door middel van masturbatie.” Omdat spermabanken nogal eens onderwerp van grappen zijn in films en sterke verhalen doe ik maar eens verslag. Mét plaatjes!

Vooraf  was er de gebruikelijke burocratische rompslomp. Inschrijven bij de administratie van de poliklinieken, want mijn gewone behandeling loopt langs het VUmc een paar kilometer verderop. Door naar het fertlab. Daar moest ik een formulier invullen en vooral controleren of mijn naam en gegevens klopten en werd ik met een potje ik naar één van de twee kamertjes verwezen waar het dan moest gaan gebeuren. Weinigen van jullie ooit die productiekamertjes van een spermabank van binnen zien, heb ik vooraf wat foto’s gemaakt. Dat gaf me ook even een moment om te acclimatiseren. Het is niet hetzelfde zoals je ziet op televisie, wel net zo deprimerend. Behalve een blokje met wastafel en een kastje met handdoekjes is er een bank, geflankeerd met een gezellige schemerlamp om het geheel lekker huiselijk te maken. Ze waren echter alleen vergeten dat de grote, gelukkig matglazen, ramen nogal wat licht binnen lieten. Dat gedimde licht waar ze in de brochure over repten en die schemerlamp raakten kant noch wal. Oh, en let op dat gezellige fotovloerbedekkingje met grasprint.

Bankje met gezellige schemerlamp voor extra gezelligheid.

Aan de muur tegenover dat bankje hangt een tv-scherm met aan weerszijden drukknoppen voor divers inspiratiemateriaal. Hetero-, lesbische- en homopornofilmpjes zonder geluid. Nu doen pornofilms mij ontzettend weinig. Echt, ik kijk liever naar een rechtstreeks verslag van een debat over belastingrecht in de tweede kamer debat dan naar een pornofilm.

TV met het pornofilmpjesmenu van het fertlab.

Dan is er nog die map, die vermaarde map met vieze boekies die geacht wordt in dit soort kamertjes aanwezig te zijn. De kleverigheid ervan heb ik niet durven uittesten. Ik ben niet snel ergens vies van maar er zijn grenzen. Overigens, voor overmatig gefotoshopte foto’s van Britt Dekker loop ik ook niet bepaald warm en de Penthouse associeer ik vooral met een flauwe grap van Gerrit de Jager over de verschillende stijlen in Housemuziek.

De befaamde map met vieze boekjes.

Gelukkig is er dan nog mobiel internet. Want zoals Avenue Q ons al wist voor te zingen: The internet is for porn! Zo kon ik tenminste wat nuttigs vinden. Nadien het potje afgegeven bij de balie. Daar nog een formulier ondertekend dat het écht waar van mij was. Als afsluiting moest ik nog wat bloed afgeven voor een uitgebreide SOA-test. Indien je positief test op hepatitis of HIV wordt het sperma bij voorbaat al vernietigd en niet ingevroren.

Alle luchtigheid hierboven ten spijt, ook nog een serieuze noot. Ik kan je zeggen dat dit alles géén leuke ervaring was, dat het een behoorlijke indruk op me heeft gemaakt en heeft moeten bezinken. Men doet er vaak lacherig over, ik heb het ervaren als een heftige nare ervaring. Het idee te moeten. In zo’n vreselijk onpersoonlijk en kil ogend kamertje. Met totaal nietszeggend materiaal ter inspiratie. Het voelt ook echt als een zakelijke medische handeling, ontdaan van iedere vorm van intimiteit.  Dan moet ik er volgende week nog een keer aan geloven, daar kijk ik zeker niet naar uit. Honderd keer liever dat ze zo’n grote dikke naald in mijn ader duwen om bloed af te tappen dan dit. Helaas is dat zo niet mogelijk, ik moet betalen voor mijn gemoedsrust, in geld én in psychisch ongemak.  Zoals ik eerder schreef op facebook: “Er voor kiezen nog niet te kiezen is toch best een zware keuze.”

Ik ben blij als dit onderdeel achter de rug is.