Wijzigingen doorgeven

Twee weken terug in mijn brievenbus post van de gemeente waar ik woon, gericht aan Mevrouw D. Fading Gender. Dat is het eerste officiële poststuk dat mijn nieuwe naam en geslacht vermeld. Het was een brief met uitleg dat de gemeente mijn gegevens in de BRP (Basis Registratie Personen, de opvolger van de GBA) zijn gewijzigd. Als gevolg daarvan is mijn identiteitskaart ongeldig verklaard, de gegevens erop komen immers niet meer overeen met de overheidsadministratie. Ik kreeg vier weken om een nieuwe aan te vragen en dat heb ik vandaag gedaan.

Hoe leuk ik het vond om aan aangifte te doen zo vervelend vond ik het om een nieuw identiteitsbewijs aan te vragen. Door die strenge regels moet je tegenwoordig chagrijnig kijkend in je paspoort. Zelfs mijn bril moest af, want de glazen reflecteerden te sterk. Ik heb me er maar bij neergelegd dat ik de komende 10 jaar stom op mijn identiteitsbewijs sta. Gelukkig lijk ik totaal niet op die foto, dus dat scheelt.

Nu een nieuw identeitsbewijs in de maak is, kan ik verder om overal mijn gegevens te laten aanpassen. Ik heb een lijstje gemaakt:

  • Identiteitskaart
  • Werkgever
  • OV-Chipkaart + NS Abonnement
  • Bank
  • Diploma’s van middelbare school en MBO en HBO opleidingen
  • Verzekering
  • Hypotheekverstrekker
  • Vereniging van Eigenaren
  • Diverse nutsbedrijven
  • Telefoonmaatschappijen

Mijn zwem- en veterstrikdiploma’s laat ik wel voor wat het is. De komende tijd heb ik de nodige administratie bij te werken. Bij mijn werkgever is het nodige al aangepast en alle overheidsdiensten volgen eenvoudigweg de BRP. Mijn bank heeft geslachtswijziging gewoon in een standaard onlineformulier verwerkt, dat is ook zo gepiept.

Mijn eerste uitdaging is een nieuwe persoonlijke OV-Chipkaart aanvragen bij de NS. Het is namelijk niet mogelijk om ’s lands grootste railvervoerder een e-mail te sturen. Je kan ze alleen maar bereiken via een chatrobot op hun website die al moeite heeft met de meest simpele vragen of via social media, een gewoon e-mailadres hebben ze niet. Er zat niets anders op dan maar mijn vulpen en briefpapier erbij te pakken en ouderwetsch een brief te schrijven. Waarvan akte:

wpid-wp-1408037969547.jpeg

Het ideële overwint

Het heeft even geduurd, maar sinds vandaag is het officieel. Bijna vijf jaar nadat ik voor het eerst contact opnam met het Genderteam zat ik vandaag bij de burgerlijke stand van de gemeente waar mijn vader dertig jaar geleden ook was om aangifte te doen van mijn geboorte. Mijn voornamen en geslacht zijn aangepast op mijn geboorte akte.

De ambtenaar was vooraf al in het archief gedoken om daar een groot in zwart leer gebonden boek te halen. Het lag klaar toen ik binnenkwam: Geboorten deel 1. Het boek bevatte mijn originele geboorteakte. Het heeft toch wel wat om dat zo te zien. De manier waarop dat vroeger ging is toch anders dan nu. Een gedrukt formulier waar de velden zijn ingevuld met typemachine. Met van die karakteristieke ronde schreefletters. Dat imperfecte in de uitlijning op de regel, de variatie in hoe zwart de letters zijn. Karakter die de moderne laserprinters toch niet hebben.

De wijziging zelf had niet veel om het lijf, een paar muisklikken, wat letters intikken in de velden voor mijn voornamen, nog wat muisklikken en het was gedaan. Op officieel aktepapier kreeg ik een netjes geprinte versie van het Aangifteformulier wijziging geslacht en voornamen. Alle ingevulde informatie netjes uitgelijnd en overal in even zwart en hetzelfde lettertype. Enkel de met de hand gezette stempel met het gemeentewapen doet nog terugdenken aan de manier waarop mijn mijn geboorteakte zelf ooit opgesteld is.

Ik heb nog wat gepraat met de ambtenaar, die het duidelijk leuk vond om mijn aangifte op te nemen en de wijzigingen door te voeren. Ik nam felicitaties in ontvangst en verliet het spreekkamertje. Mijn armen in een veelzeggende juichstand en onderweg naar een goede banketbakker voor koffie en taart om het te vieren. De handeling was kort en eenvoudig. Het gevoel van overwinning is groot. wpid-wp-1405620502326.jpeg

Buiten viel mijn oog op een citaat op de gevel, boven het gemeentewapen: “Ondanks alles strijdt het ideële tegen het materiële.” Het blijkt ooit gesproken door een uitspraak van een groot kunstenaar met wie ik mijn geboorteplaats deel: Piet Mondriaan. Ik vind het wel passen bij wat ik de afgelopen jaren heb doorgemaakt. Mijn transitie is ook een strijd van een idee tegen de materie. Het gender dat ik ervaar kan ik op geen enkele manier objectief meetbaar aantonen. Dit terwijl mijn geboortegeslacht wél aantoonbaar is. In deze strijd heeft het idee gewonnen van de materie.

wpid-wp-1405620506938.jpeg

De wijzigingen zijn nu officieel en de staat erkent nu mijn nieuwe geslacht. Het zal nog even duren voordat alle documenten zijn aangepast. De gegevens moeten nu worden doorgestuurd naar de gemeente waar ik woon, zodat daar de Basisregistratie Personen (BRP, de opvolger van de GBA) kan worden bijgewerkt en ik een nieuw paspoort kan aanvragen met mijn nieuwe voornamen en geslacht. Daarmee kan ik dan alle inschrijvingen gaan wijzigen en mijn diploma’s laten vernieuwen.

Procedure, welke procedure?

De laatste keer dat ik een pakketje informatie kreeg van het Genderteam zat er in de envelop die ze me stuurden ook een lijstje met advocaten. Deze familierechtspecialisten, hebben onder andere ervaring met de procedures voor de juridische naam- en geslachtswijziging. Dat moet op dit moment nog via de rechter én een dure advocaat, de procedure kost een slordige € 1.000,-. Daar komt verandering in, vlak voor kerst heeft na een hoop gesteggel en vertraging de Eerste Kamer de Transgenderwet aangenomen. Door deze wetswijziging in het Burgerlijk Wetboek gaat het eenvoudiger en goedkoper worden om naam en geslacht te wijzigen. Je hoeft niet meer naar de rechter, maar kan direct naar de gemeente, en de sterilisatie-eis is vervangen door een verklaring van een als deskundige aangewezen psycholoog.

Nu is die sterilisatie-eis voor mij niet zo’n obstakel meer. Ik ben inmiddels geopereerd en ‘definitief en onomkeerbaar onvruchtbaar’ gemaakt. -Over de voorraad sperma die bij het AMC in een vat vloeibare stikstof is opgeslagen zal ik de Staatssecretaris maar niet wijzer maken.- Ik kom volgens de oude regels ook al in aanmerking voor een aangepaste geboorteakte en een nieuw paspoort. Ik zou dus een advocaat kunnen bellen en de procedures in gang zetten. Maar de twee maanden die ik nog moet wachten, daar zit ik na 4,5 jaar niet meer zo mee. Trouwens, die gerechtelijke procedure zal ook niet in een weekje geklaard zijn en er zit ook nog een bezwaartermijn van drie maanden in verpakt. Sterker nog, wachten op de nieuwe wet, die ingaat op 1 juli, kan wel eens sneller zijn dan nu nog naar de rechter stappen.

Dat is als de gemeenten er klaar voor zijn tenminste. Dat de Tweede Kamer al op 9 april vorig jaar de Transgenderwet heeft aangenomen heeft de gemeenten blijkbaar niet al bewogen om dingen voor te bereiden. De Eerste kamer stemde op 18 december definitief in met de wetswijziging. De Staatssecretaris noemde toen een ingangsdatum van 1 juli 2014 om zo de gemeenten een half jaar te geven om de nodige voorbereidingen te treffen. Het is nu de vraag of die zes maanden genoeg zal zijn.

Deze week heb ik eens contact opgenomen met de afdelingen burgerzaken van de gemeentes waar ik woon en die waar ik ben geboren. Om eens te informeren of ze al duidelijk hebben wat er precies nodig is behalve die deskundigenverklaring. Maar beide gemeentes waren er nog niet uit of 1 juli wel een haalbare datum is. Het ontbreekt ze nog aan procedures. Ze kunnen me nog niet eens vertellen bij welke gemeente ik moet zijn: die waar ik woon, of die waar ik ben geboren. Ik vermoed de laatste, aangezien ik dáár ben ingeschreven in het geboorteregister.

In mijn woongemeente kreeg ik de aanwijzing om het later nog eens te vragen. Mijn geboortegemeente stelde zich klantvriendelijker op. Zij boden aan om alvast een afspraak te maken voor 1 juli, dat ik op die datum direct terecht kan op het gemeentehuis. Onder het voorbehoud dat ze dan wel een procedure hebben. Die afspraak staat dus inmiddels in mijn agenda.