Procedure, welke procedure?

De laatste keer dat ik een pakketje informatie kreeg van het Genderteam zat er in de envelop die ze me stuurden ook een lijstje met advocaten. Deze familierechtspecialisten, hebben onder andere ervaring met de procedures voor de juridische naam- en geslachtswijziging. Dat moet op dit moment nog via de rechter én een dure advocaat, de procedure kost een slordige € 1.000,-. Daar komt verandering in, vlak voor kerst heeft na een hoop gesteggel en vertraging de Eerste Kamer de Transgenderwet aangenomen. Door deze wetswijziging in het Burgerlijk Wetboek gaat het eenvoudiger en goedkoper worden om naam en geslacht te wijzigen. Je hoeft niet meer naar de rechter, maar kan direct naar de gemeente, en de sterilisatie-eis is vervangen door een verklaring van een als deskundige aangewezen psycholoog.

Nu is die sterilisatie-eis voor mij niet zo’n obstakel meer. Ik ben inmiddels geopereerd en ‘definitief en onomkeerbaar onvruchtbaar’ gemaakt. -Over de voorraad sperma die bij het AMC in een vat vloeibare stikstof is opgeslagen zal ik de Staatssecretaris maar niet wijzer maken.- Ik kom volgens de oude regels ook al in aanmerking voor een aangepaste geboorteakte en een nieuw paspoort. Ik zou dus een advocaat kunnen bellen en de procedures in gang zetten. Maar de twee maanden die ik nog moet wachten, daar zit ik na 4,5 jaar niet meer zo mee. Trouwens, die gerechtelijke procedure zal ook niet in een weekje geklaard zijn en er zit ook nog een bezwaartermijn van drie maanden in verpakt. Sterker nog, wachten op de nieuwe wet, die ingaat op 1 juli, kan wel eens sneller zijn dan nu nog naar de rechter stappen.

Dat is als de gemeenten er klaar voor zijn tenminste. Dat de Tweede Kamer al op 9 april vorig jaar de Transgenderwet heeft aangenomen heeft de gemeenten blijkbaar niet al bewogen om dingen voor te bereiden. De Eerste kamer stemde op 18 december definitief in met de wetswijziging. De Staatssecretaris noemde toen een ingangsdatum van 1 juli 2014 om zo de gemeenten een half jaar te geven om de nodige voorbereidingen te treffen. Het is nu de vraag of die zes maanden genoeg zal zijn.

Deze week heb ik eens contact opgenomen met de afdelingen burgerzaken van de gemeentes waar ik woon en die waar ik ben geboren. Om eens te informeren of ze al duidelijk hebben wat er precies nodig is behalve die deskundigenverklaring. Maar beide gemeentes waren er nog niet uit of 1 juli wel een haalbare datum is. Het ontbreekt ze nog aan procedures. Ze kunnen me nog niet eens vertellen bij welke gemeente ik moet zijn: die waar ik woon, of die waar ik ben geboren. Ik vermoed de laatste, aangezien ik dáár ben ingeschreven in het geboorteregister.

In mijn woongemeente kreeg ik de aanwijzing om het later nog eens te vragen. Mijn geboortegemeente stelde zich klantvriendelijker op. Zij boden aan om alvast een afspraak te maken voor 1 juli, dat ik op die datum direct terecht kan op het gemeentehuis. Onder het voorbehoud dat ze dan wel een procedure hebben. Die afspraak staat dus inmiddels in mijn agenda.

Wetswijziging voor administratieve geslachtsaanpassing

Hoera! Na jaren van vertraging en beloftes is er door de staatsecretaris eindelijk een wetsvoorstel ingediend om de regels rondom de administratieve wijziging van je geslacht te versoepelen. Een maand geleden postte ik nog Paspoortperikelen, waar ik schreef dat dit wetsvoorstel in voorbereiding was. Afgelopen vrijdag heeft het Ministerie van Justitie een persbericht doen uitgaan dat daarover berichtte. Ik heb alleen nog dat persbericht en wat meer nieuws rondom het gebeuren gehoord en gelezen, nog niet de exacte wettekst. Naar wat ik begrijp wordt niet alleen die sterilisatie eis geschrapt, ook de procedure zal vereenvoudigd worden.

Volgens de huidige, oude, wetgeving moet je nog onvruchtbaar gemaakt worden voordat je in de gemeentelijke basisadministratie en het geboorteregister de geslachtswijziging kan laten doorvoeren. Dit was een doorn in het oog van niet alleen de transgendergemeenschap, maar diverse mensenrechtenorganisaties. Het is nogal een aantasting van je lichamelijke integriteit zo’n verplichte sterilisatie. Dat je voor iets simpels als een M in een V veranderen in een computer maar even langs een arts moet om wat organen te laten verwijderen. In de nieuwe situatie is een deskundigenverklaring dat de overtuiging van het veranderen van het geslacht blijvend van aard is voldoende.

In de paar regels van dat persbericht staat ook genoemd dat je met die verklaring naar een ambtenaar van de burgerlijke stand moet. Dat zou een enorme verbetering zijn ten opzichte van de huidige gang van zaken. Waar je met een advocaat naar de rechter moet die de geslachtswijziging moet goedkeuren. Als die stap ook uit het proces kan worden geschrapt scheelt dat een boel geld. Ik heb om mij heen gehoord dat je voor alle papierwerk als snel zo’n € 800,- kwijt bent aan een advocaat en bijkomende kosten. Ik betaal veel liever gewoon alleen maar die € 50,- aan leges voor een nieuw paspoort.

Het wetsvoorstel is inmiddels goedgekeurd door de ministerraad en ligt nu bij de Raad van State. Als ik mijn lessen Economie en Geschiedenis over Thorbecke goed herinner gaat het wetsvoorstel nadat de Raad van State er een advies bijgedaan heeft naar de Tweede Kamer voor behandeling en stemming. Als dan de Eerste Kamer er ook nog zijn plasje over heeft gedaan kan het naar Hare Majesteit voor een krabbel. Het zal dus nog wel even gaan duren. Maar ik ben al wel optimistisch! Ik ga er niet vanuit dat de conservatieven in deze zaak dwars gaan liggen, zoals dat in Zweden helaas wel is gebeurd.